Μορφολογία / Ανάλυση 3: PURCEL | O Let Me Weep!

Αποκλείεται να μην σας έχει συγκινήσει, να μην έχετε δακρύσει κρυφά ή φανερά με τον θρήνο της Διδούς Remember me! (When I am laid in earth) από την όπερα του Purcell Διδώ και Αινείας. Πλάι σ' αυτήν, εξίσου συγκινητική, λεπτά δραματική και βαθιά ερωτική, η άρια O Let Me Weep! από τη μάσκα, ή ημι-όπερα The Fairy Queen (δες σημειώσεις παρακάτω).

Βρήκα την παρτιτούρα στο διαδίκτυο και κατά την προσφιλή μου συνήθεια την αντέγραψα στον ελεύθερο χρόνο μου (για την ιστορία είναι το πρώτο κομμάτι που αντέγραψα πλήρως στο Sibelius). Το ενάριθμο βάσιμο είναι εναρμονισμένο από τον W.F Long (2006) και η παρτιτούρα του video δικιά του αντιγραφή. Έκανα κάποιες αλλαγές και σημείωσα αναλυτικά την αρίθμηση. Την δικιά μου αντιγραφή της παρτιτούρας μπορείτε να κατεβάσετε από εδώ. Το PDF περιλαμβάνει την πλήρη παρτιτούρα, το μέρος της σοπράνο το μέρος του βιολιού (μπορεί να παιχθεί επίσης από σοπράνο φλογέρα ή όμποε), καθώς και αυτό εδώ το κείμενο.

Η άρια είναι η κίνηση Νο.40 της ημι-όπερας The Fairy Queen, την βρίσκουμε επίσης στην σελίδα 170 της συλλογής ασμάτων του Purcell από τον Henry Playford, Orpheus Britannicus (Βιβλίο Ι, 1698).

Ας ρίξουμε μια σύντομη ματιά στο κομμάτι. Πρώτα οι στίχοι. Με τα κεφαλαία έντονα γράμματα δείχνεται η μακροδομή της κατασκευής (ποιητικής και μουσικής). Με τον ίδιο τρόπο έχω χωρίσει και την άρια στην παρτιτούρα για λόγους που θα συζητήσουμε παρακάτω.

A1.a

O let me forever weep!

A1.b

O let me forever weep!

B

My Eyes no more shall welcome sleep:

C

I'll hide me from the sight of Day,

and sigh my soul away.

A2.a

O let me forever weep!

A2.b

O let me forever weep!

D1

He's gone, his loss deplore;

D2

and I shall never see him more;

D3

and I shall never see him more.

Η άρια είναι στην ρε ελάσσονα σε τρίσημο χρόνο για σοπράνο, βιολί ή σοπράνο φλογέρα και μπάσο κοντίνουο. Τα τμήματα Α είναι κατασκευασμένα με βάση την αντιστικτική τεχνική του επίμονου βάσιμου (basso ostinato). Την ίδια τεχνική χρησιμοποιεί ο Purcell και στον Θρήνο της Διδούς και στο Music for a While.

Ακολουθεί σε νότες το 8-μετρο βάσιμο που επαναλαμβάνεται στα τμήματα Α (1+5 φορές στο τμήμα Α1 μαζί με την εισαγωγή – στην εισαγωγή το βάσιμο παίζεται χωρίς εναρμόνιση - και 5 φορές στο τμήμα Α2):

Γενικά όρος ostinato αναφέρεται στην επανάληψη ενός ρυθμικού ή μελωδικού προτύπου καθ' όλη τη διάρκεια ενός έργου ή τμήματος αυτού. Είναι συνήθως απλό στην κατασκευή και ουδέτερο στην έκφραση (στην περίπτωση που εξετάζουμε πάντως η χρωματική γραμμή του βάσιμου ενεργεί ως υπόβαθρο για τα συναισθήματα που θα εκφραστούν μουσικά από την σοπράνο). Στις παραλλαγές ostinato το μελωδικο-ρυθμικό πρότυπο (4-μετρο, ή 8-μετρο συνήθως) επαναλαμβάνεται διαρκώς (επίμονα) και ενεργεί ως ενοποιητικό στοιχείο της σύνθεσης (διακρίνουμε ostinato μοτίβο, ostinato φράση και ostinato περίοδο [Berry, 1986]). Στην ομοφωνική φόρμα του Θέματος με Παραλλαγές κάθε παραλλαγή οδηγείται σε μια πτώση, ένα διακριτό τελείωμα (τμηματικές παραλλαγές – sectional variations). Οι παραλλαγές πάνω σε ένα επίμονο βάσιμο είναι συνεχείς, ακολουθούν η μια την άλλη χωρίς διακοπή (συνεχείς παραλλαγές – continuous variations). Αυτού του είδους οι παραλλαγές άνθησαν την περίοδο μπαρόκ, τις τμηματικές παραλλαγές συναντάμε από την κλασική περίοδο και μετά. Στις ενόργανες φόρμες συνεχών παραλλαγών διακρίνουμε τρία είδη: το ground, την passacaglia και την chaconne. Στη φωνητική μουσική αποτελούν μορφοποιητικό παράγοντα μιας άριας ή ενός χορωδιακού – είναι η περίπτωση που εξετάζουμε.

Παρατηρείστε τώρα στην παρτιτούρα την χρωματικότητα στη γραμμή του ostinato (D – C# - C – B – Bb – A), εκφράζει σύμφωνα με την μουσική ρητορική της περιόδου μπαρόκ πάθος και θλίψη. Στα τμήματα A το βάσιμο εναρμονίζεται διαφορετικά σε κάθε επανάληψη του και το περίγραμμα της μελωδίας είναι επίσης διαφορετικό σε κάθε κύκλο του βάσιμου.

Χαρακτηριστικό του τμήματος Β είναι τα κατιόντα τμήματα κλιμάκων: μμ.46-49 D₃-A₂ (μεσαίο ντο του πιάνου = C4) και μμ.55-59 F₃-F₂. Μια νέα νοηματική ενότητα ξεκινά κι αυτό δείχνεται κατασκευαστικά με την εγκατάλειψη του ostinato και την εισαγωγή των κατιόντων τμημάτων κλιμάκων.

Στα μέτρα 70-72, τμήμα C, η μελοποίηση της λέξης sigh είναι χαρακτηριστική: πάνω από ένα κατιόν βάσιμο κατά διαστήματα 2ης, η μελωδία αναστενάζει με κατιούσες 5ες, δύο εξ αυτών ελαττωμένες, χαρακτηριστικό παράδειγμα των συνθετών της εποχής, αλλά και κάθε εποχής, να αποδώσουν μουσικά το νόημα του κειμένου.

---

Σημειώσεις

• Η μάσκα (masque) είναι ένα είδος αυλικής φάρσας που άνθησε τον 16ο και τον πρώιμο 17ο αι. Η μάσκα περιλάμβανε μουσική, χορό, τραγούδι και πρόζα. Τραγουδούσαν και έπαιζαν επαγγελματίες μουσικοί, κομπάρσοι ήταν οι αυλικοί (σύμφωνα με αυτήν την παράδοση ο Λουδοβίκος XIV χόρευε στις Βερσαλίες στα ballets de court του Lully).

• Η ημι-όπερα (semi-opera), ή δραματική όπερα (dramatic[k] opera), ή και Αγγλική Όπερα είναι μια μουσική μορφή που συνδυάζει πρόζα, τραγούδι και χορό και σχετίζεται με την πρώτη μορφή αγγλικής σκηνικής τέχνης που είναι η μάσκα (masque). Ανθεί την περίοδο της Αγγλικής Παλινόρθωσης (1660-1689, English Restoration). Το κείμενο του έργου ήταν συνήθως προσαρμοσμένο από κάποιο θεατρικό έργο του Shakespeare. Ως πρώτη χρονολογικά αγγλική ημι-όπερα θεωρείται ο Μάκβεθ (1673) σε λιμπρέτο του Άγγλου ποιητή και θεατρικού συγγραφέα Sir William Davenant και μουσική του συνθέτη και θεωρητικού Matthew Locke. (Ο Locke του Lost δεν έχει σχέση μ' αυτόν τον συνθέτη αλλά με τον άγγλο φιλόσοφο John Locke).

• Η πρώτη πλήρης αγγλική όπερα είναι το The Siege of Rhodes (Λονδίνο 1656), σε λιμπρέτο του Sir William Davenant, ασματική μουσική των Henry Lawes, Matthew Locke και Captain Henry Cooke και οργανική μουσική των Charles Coleman και George Hudson.

• Μία μόνη και αριστουργηματική όπερα έγραψε ο Purcell, για ένα σχολείο θηλέων στο Chelsea, την Διδώ και Αινείας (Z.626, Λονδίνο 1689) σε λιμπρέτο του Nahum Tate βασισμένο στο θεατρικό έργο Brutus of Alba του ίδιου με το γνωστό θέμα από την Αινειάδα του Βιργίλιου. Θεωρείται η σημαντικότερη αγγλική όπερα του 17ου αι. Υπάρχουν μόνο τέσσερις κύριοι ρόλοι και η ορχήστρα αποτελείται από έγχορδα και κοντίνουο. Οι τρεις πράξεις αυτής της όπερας μινιατούρας, που περιλαμβάνει επίσης χορό και χορωδιακά μέρη, διαρκούν περίπου μία ώρα.

• Η μάσκα, ή ημι-όπερα The Fairy Queen (Z.629) παίχτηκε για πρώτη φορά στις 2 Μαίου του 1692 στο Queen's Theatre στο Λονδίνο, τρία χρόνια πριν αφήσει το μάταιο τούτο κόσμο ο σπουδαίος συνθέτης στα 35 του και παράλληλα ένα κενό περίπου δύο αιώνων στην αγγλική λυρική παραγωγή. Το λιμπρέτο είναι προσαρμογή ανώνυμου ποιητή του Όνειρου Θερινής Νυκτός του Shakespeare. Περισσότερες πληροφορίες για την πλοκή του έργου και τους ρόλους εδώ.

Πηγές

- Michels Ulrich, Άτλας της Μουσικής, Τόμος ΙΙ, Νάκας, σελ.318-319

- Grout Donald J. & Palisca Claude V., A History of Western Music, W.W. Norton & Company, 6^th Edition, 2001, σελ. 322-323

- Berry Wallace, Form in Music, Prentice Hall, 1986, σελ. 264-282

- Spring Glenn & Hutcheson Jere, Musical Form & Analysis, McGraw-Hill, 1995, σελ. 160-176

- Wikipedia, Masque

- Wikipedia, Semi-opera

- Εδώ θα βρείτε επίσης και έναν κατάλογο αγγλικών ημι-οπερών.

- Wikipedia, Restoration literature 

- Wikipedia, Medieval pageant

Μικρές Ιστορίες 6: Ένας Διάλογος

- Στην πραγματικότητα, τώρα που το σκέφτομαι, έτσι, χωρίς λόγο, δεν έμαθα κάτι που να μην το ήξερα και πριν.
- Και τι έμαθες;
- Τίποτα.

José Saramago
Ο Άνθρωπος Αντίγραφο

Μικρές Ιστορίες 5: Ένα Αριστούργημα του Gakuku

Αισθάνομαι ως ένας νέος νεαρός Mendelssohn που ανακαλύπτει τον γηραιό και ξεχασμένο κάντορα. Τα φώτα – για την ακρίβεια της παρουσίασης μας, τα ηχεία των τηλεοράσεων μας – τα φώτα λοιπόν έστω, για να μην αφήσουμε μετέωρη την αρχική μας παρομοίωση, του Παγκοσμίου Κυπέλλου φώτισαν έναν μέχρι πρότινος σκιώδη συνθέτη, τον εκνευριστικό μεν για πολλούς, διάσημο πλέον δε Abdul Gakuku. Ο Gakuku γεννήθηκε το 1962 σε ένα μικρό χωριό ανθρωποφάγων στην κεντρική Αφρική. Ένα τραγικό γεγονός σημάδεψε την στιγμή μηδέν της ζωής του: ο πατέρας του παραλείποντας από απροσεξία το με στο με την, γευμάτισε με τη μητέρα του αμέσως μετά την γέννα. Σε ηλικία επτά ετών εγκαταστάθηκε με την θεία του στο Γιοχάνεσμπουργκ, που εκτός από δεύτερη μητέρα του ήταν και για σιγουριά χορτοφάγος. Αν και δεν είχε καμιά πρόθεση να σπουδάσει ζωγραφική, γράφτηκε κατά λάθος στο Δημοτικό Ωδείο του Γιοχάνεσμπουργκ. Η κλίση του για την μουσική δεν εκδηλώθηκε ποτέ κι αυτό εκτιμήθηκε ιδιαίτερα από τους δασκάλους του. Η έλλειψη κάθε προσπάθειας από μέρος του – ρωτήστε τους φυσικούς πόσο δύσκολο είναι να δημιουργήσουν κενό - ανταμείφθηκε με τα διπλώματα Ωδικής, Αρμονίας, Αντίστιξης, Φυγής και Συνθέσεως, άπαντα με Άριστα Παμψηφεί και το βραβείο της Χρυσελεφάντινης Κεφαλής του Ακεφάλου Όφεως, βραβείο που να σημειωθεί δεν δίνεται ποτέ διότι απλούστατα δεν υπάρχει. Ακολούθησε μια λαμπρή καριέρα, έπεσε όμως θύμα του υποκειμενικού ιδεαλισμού του Berkeley: δεν ήταν κανείς εκεί για να δει το λαμπερό της καριέρας του. Η προσωπική του ζωή ήταν, είναι και θα είναι ευτυχισμένη, έχει παντρευτεί μέχρι στιγμής τρεις φορές την ίδια γυναίκα - με διαφορετικό nickname όμως - μέσω Skype, αρνούμενος να την συναντήσει προσωπικά από φόβο μήπως τεκνοποιήσει και κατά την στιγμή της γέννας μπερδέψει τα με με τα με την όπως ο πατέρας του. Η καλλιτεχνική, αν κανείς είναι διατεθειμένος να θυσιάσει ελαφρά τη καρδία αυτόν τον επιθετικό προσδιορισμό, η καλλιτεχνική επιτυχία έλεγα λοιπόν άργησε αλλά ήρθε: στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου στα γήπεδα της Νότιας Αφρικής επελέγη η σύνθεση του Κοντσέρτο για Όσο Το Δυνατόν Περισσότερες Βουβουζέλες, op.0 ως το επίσημο μουσικό έργο του τουρνουά. Το έργο συνδυάζει με μοναδικό και ευτυχώς ανεπανάληπτο τρόπο, το παρελθόν με το μέλλον χωρίς να έχει παρόν, το Μινιμαλισμό με το Μαξιμαλισμό μετεξελίσσοντας τις τεχνικές τους σε έναν αυθεντικό Ολικό Αφανισμό, την Νέα Απλότητα με την Νέα Πολυπλοκότητα σε μια άνευ λόγου Παρακαλλιτεχνική Αβρότητα, και δίνει στην Φασματική Μουσική τον ανατριχιαστικό παράγοντα που λείπει για να ετυμολογηθεί με ακρίβεια ο όρος. Ένας μουσικολόγος από την Ακτή Ελεφαντοστού, ορθά κατά την ταπεινή μας μη μουσικολογική γνώμη, σχολίασε ότι αν χάνονταν όλα τα μουσικά έργα του παρελθόντος θα ήταν μάταιος κόπος να προσπαθήσουμε να τα ανασυστήσουμε από το εν λόγω έργο του Gakuku. Ο Gakuku θα πεθάνει πρόωρα το 2050 από ρηχή λευκαγχολία.

Η παρτιτούρα του έργου παρατίθεται κοσμώντας την αρχή αυτού του άρθρου και μπορείτε να την κατεβάσετε χωρίς χρηματικό πρόστιμο.

(Σοβαρά) Σχόλια

• Ακόμη κι αν επιχειρήσει να αστειευτεί κανείς γράφοντας ένα “παράδοξο” ή “ευτράπελο” κομμάτι, να είναι σίγουρος ότι κάποιος αβαγκαρντίστας συνθέτης του 20ου αι. θα το έχει σκεφτεί πρώτος, θα το έχει πάρει στα σοβαρά -συμφωνώ απόλυτα- και στην ευτυχέστερη γι αυτόν περίπτωση θα το έχει ακούσει ζωντανά ή θα το έχει καμαρώσει τυπωμένο σε κάποιο εγχειρίδιο. Το έργο του δικού μας Gakuku λοιπόν, ανήκει στην στυλιστική υποκατηγορία των continuities του μινιμαλισμού (Cope, 1977), των Drone Pieces (La Monte Young, 1964), ή ακόμη και της Space Music, Ambient Music, New Age Music. Τα έργα αυτά συνήθως βασίζονται σε μια και μόνη ιδέα η οποία διαρκεί για υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα, ώρες στην καλύτερη των περιπτώσεων, μήνες ή και χρόνια για τους υπερβολικά φιλόδοξους συνθέτες. Δεν αποκλείεται καθώς εξελίσσονται να περιέχουν και κάποιο είδος μετατροπίας, τονικής, ρυθμικής ή και χωρικής. Οι ακροατές που θα αντέξουν και δεν θα εγκαταλείψουν την αίθουσα, with a few well-selected four-letter words (Cope), θα νοιώσουν καλειδοσκοπικά ένα ευρύ φάσμα συναισθημάτων και διαθέσεων: βαρεμάρα, μονοτονία, περισυλλογή, γέλιο, θα συζητήσουν μεταξύ τους, θα καταφερθούν ανοιχτά εναντίον του συνθέτη, θα παρατηρήσουν τον ήχο καθώς διατρέχει τον χώρο, θα εστιάσουν την προσοχή τους στο ξεδίπλωμα των αρμονικών, κλπ.
• Αυτά είναι τα πρώτα μέτρα ενός σημαντικού έργου του 20ου αι. στο οποίο για πρώτη φορά γίνεται χρήση μεγάλης διάρκειας κρατημένων φθόγγων (drones) που διακόπτονται από επίσης μεγάλης διάρκειας σιωπές. Πρόκειται για το Trio for Strings, έργο του 1958 του La Monte Young. Είναι επηρεασμένο από τις Ινδικές Ragas και την Ιαπωνική (κλασσική) μουσική Gagaku.

• Για το op.0 του τίτλου: Ο Otto Kitzler, δάσκαλος σύνθεσης του Bruckner, στο πέρας των σπουδών του ανέθεσε στο μαθητή του να συνθέσει τρία έργα για την απόκτηση του διπλώματος σύνθεσης, ένα χορωδιακό, μια ουβερτούρα και μια συμφωνία. Η συμφωνία ολοκληρώθηκε το 1863 και είναι γνωστή ως Μαθητική Συμφωνία σε Φα Ελάσσονα. Αργότερα την απέρριψε, ως μη πληρούσα τα καλλιτεχνικά του κριτήρια, αλλά δεν την κατέστρεψε. Παίχτηκε για πρώτη φορά το 1924 και εκδόθηκε το 1973. Σήμερα αναφερόμαστε σ' αυτήν ως Συμφωνία No.00. Μια άλλη συμφωνία, του 1869, που γράφτηκε μετά την επίσημη Νο.1 σε Ντο Ελάσσονα (1866) είχε την ίδια τύχη με την 00. Οι κριτικές γι αυτήν την συμφωνία ήταν τόσο κακές που ο Bruckner την απέσυρε, η αλήθεια είναι ότι δεν άρεσε ούτε και στον ίδιο (gilt nicht, “δεν μετράει” κάπου έγραψε, και σε ένα αντίγραφο της σημείωσε το σύμβολο του κενού στα μαθηματικά, κάτι που ερμηνεύτηκε αργότερα σαν μηδέν), δεν παίχτηκε ενόσω ζούσε και πήρε τον τίτλο Συμφωνία No.0 σε Ρε Ελάσσονα (Die Nullte στα γερμανικά, The Zeroth, ή Number Nought στα Αγγλικά).
• Το breath at need but re-enter imperceptibly της παρτιτούρας του Gakuku είναι προσφιλής τεχνική υπόδειξη του Ligeti.
• Την ιδέα για το έργο του Gakuku μου έδωσε ο silezukuk (ξάδελφος του συνθέτη ίσως;) με την σχετική του καταχώρηση.  

Αντιγραφή 3: Ο Mozart στην Άγκυρα

Τον Fazil Say - για τις εκτελέσεις του, τις συνθέσεις του, ακόμη και για τις ιδέες του - ή θα τον αγαπήσεις ή θα τον μισήσεις, αποκλείεται να τον αγνοήσεις κι αυτό είναι υπέροχο, όχι μόνον για ένα καλλιτέχνη, αλλά για κάθε άνθρωπο που το πετυχαίνει (κατ' εμέ Varese, Gould, Goedel, Wittgenstein και Woody Allen ανήκουν στην κατηγορία των πολωμένων προσωπικοτήτων). Η Τζαζ Φαντασία του πάνω στον Mozart (Jazz Fantasy after Mozart, op.5a, 1993) μπορεί να θεωρηθεί ως αντιδάνειο: ο Mozart επηρεάζεται από το τούρκικο ύφος της εποχής του (μουσική με βάση συγκεκριμένα ρυθμικά πρότυπα και ενορχήστρωση που περιλαμβάνει πίκολο, τρίγωνο, κύμβαλα και γκραν κάσα, Mozart και Beethoven συνέθεσαν τούρκικα εμβατήρια για σόλο πιάνο), κι ένας τούρκος συνθέτης-πιανίστας παίρνει το τούρκικου ύφους έργο που έγραψε ένας αυστριακός και το ανασυνθέτει με χρήση στοιχείων της αμερικάνικης jazz!

*

Μου άρεσε τόσο πολύ αυτή η ανασύνθεση που την είχα “βγάλει” στο πιάνο, μετά βρήκα μια παρτιτούρα public domain στο διαδίκτυο, έκανα τις απαραίτητες διορθώσεις και την αντέγραψα στο Sibelius. Μπορείτε να την κατεβάσετε από εδώ.

*

Να και το video από το YouTube με τον Say να παίζει την Φαντασία του:

Τα official videos του Say μπορείτε να δείτε εδώ.

Ο Κύκλος της Νέας Ζωής

Από τον Gizmodo αυτή τη φορά. Επέλεξα θετικό τίτλο αντικαθιστώντας το πρωτότυπο αρνητικό No του εκείθεν ιστολόγου με το Νέα. Η ψηφιακή ζωή υπερτερεί της αναλογικής - αυτής δηλαδή που αφελώς, αναπόδεικτα και ως εκ τούτου αναίτια ονομάζουμε πραγματική - λόγω του undo - αν μη τι άλλο.

Τι;!

Αντιγράφω από silezukuk μέσω Geek in Heels:

Μικρός Κατάλογος Μεγάλων Θαυμάτων

Πάντα τε κατ' ανάγκην γίνεσθαι, της δίνης αἰτίας ούσης της 
γενέσεως πάντων, ην ανάγκην λέγει.

Δημόκριτος

Γεννιόμαστε από αστρόσκονη, μεγαλώνουμε, τρώμε, πίνουμε, σπουδάζουμε, ερωτευόμαστε, αγαπάμε, προδίδουμε και προδιδόμαστε, διασκεδάζουμε, δουλεύουμε, υποφέρουμε, πονάμε, χαιρόμαστε, λυπόμαστε και κάποια στιγμή, δεδομένου ότι χους εσμέν, στα σίγουρα εις χουν απελεύσομεθα, εκτός κι αν αναληφθούμε στους ουρανούς σαν τον προφήτη Ηλία. Όλα αυτά μας φαίνονται φυσικά, ανθρώπινα, αυτά έχει η ζωή λέμε, σπάνια αναρωτιόμαστε, αναλογιζόμαστε πόσοι παράγοντες πρέπει να είναι λεπτά συντονισμένοι για να μπορούμε να ζούμε.

Στην αστρονομία Κατοικήσιμη Ζώνη (Habitable Zone, HZ) ονομάζεται μια περιοχή γύρω από ένα άστρο στην οποία περιφέρεται ένας πλανήτης σαν την Γη μας (Earth-like) με νερό στην επιφάνεια του και ζωή όπως την ξέρουμε (με βάση τον άνθρακα δηλαδή). Όπως θα δούμε πάρα κάτω η κατοικήσιμη ζώνη είναι η τομή τουλάχιστον δυο τέτοιων ζωνών, μιας μέσα στο πλανητικό σύστημα και μια μέσα στο γαλαξία που βρίσκεται ο εν λόγω πλανήτης. Στην εκλαϊκευμένη επιστήμη τέτοιες περιοχές ονομάζονται Ζώνες Goldilocks (από το παραμύθι Η Χρυσομαλλούσα και οι Τρεις Αρκούδες, καταγράφηκε για πρώτη φορά από τον Robert Southey).

*

Η Γη μας βρίσκεται σε πολλές επικαλυπτόμενες ζώνες Goldilocks, έτσι κατέστη δυνατόν να υπάρξει και να διατηρηθεί η ζωή στον πλανήτη μας. Παραθέτω ένα μικρό κατάλογο τέτοιων θαυμάτων:

• Κατά τον Martin Rice, Βασιλικό Αστρονόμο της Αγγλίας, υπάρχουν έξι αριθμοί με πολύ συγκεκριμένη τιμή, είναι λεπτά συντονισμένοι όπως ισχυρίζεται, ο Ε = 0.007 - που συμβολίζει την ποσότητα του υδρογόνου που μετατράπηκε σε ήλιο κατά τη Μεγάλη Έκρηξη, ο Ν = 10³⁶ - που παριστάνει το λόγο της ισχύος της ηλεκτρομαγνητικής δύναμης προς την ισχύ της βαρυτικής, ο Ω - που εκφράζει τη κρίσιμη πυκνότητα του σύμπαντος, ο Λ - η κοσμολογική σταθερά που καθορίζει την επιτάχυνση του σύμπαντος, ο Q = 10^-5 - που εκφράζει το πλάτος των ανωμαλιών στο κοσμικό μικροκυματικό υπόβαθρο και τέλος ο D - το πλήθος των χωρικών διαστάσεων (ποντάρετε στις 3 χωρικές, η 4^η κάνει μαντάρα τον νόμο αντιστρόφου τετραγώνου της βαρυτικής έλξης). Αν αυτοί οι αριθμοί δεν είχαν τις τιμές που έχουν θα δημιουργούνταν μεν σύμπαντα θα ήταν νεκρά δε.

• Αν ζυγίσετε ένα πρωτόνιο η ζυγαριά θα δείξει 1.672621637(83) x 10²⁷ Kgr. Για το νετρόνιο 1.67492729(28) x 10²⁷ Kgr. Κάποια στιγμή το νετρόνιο μην αντέχοντας τα περιττά κιλά διασπάται σε πρωτόνιο – όλοι έχουμε ένα πρότυπο που θέλουμε να του μοιάσουμε – κι έτσι καταλαμβάνουν χαμηλότερη ενεργειακή στάθμη. Αν συνέβαινε το αντίθετο – κατά μία μόνο ποσοστιαία μονάδα να ήταν πιο βαριά τα πρωτόνια από τα νετρόνια - τότε τα πρωτόνια θα διασπώνταν σε νετρόνια οι ατομικοί πυρήνες θα γίνονταν ασταθείς και στο τέλος θα διαλύονταν. Ζωή δεν θα υπήρχε.

• Είχα για καιρό την εξής απορία: Τι θα συνέβαινε αν τα υποατομικά σωματίδια γερνούσαν και πέθαιναν όπως όλοι μας; Μου την έλυσε πρόσφατα ο Hawking: τα πρωτόνια έχει αποδειχθεί ότι έχουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής από την μέχρι τούδε ηλικία του σύμπαντος (περίπου 13 δισεκατομμύρια χρόνια)! Για να δημιουργηθεί σταθερό DNA το πρωτόνιο πρέπει να ζει πιο πολύ κι απ' τον Μαθουσάλα.

• Στη Φύση υπάρχουν τέσσερις γνωστές δυνάμεις: Η ισχυρή πυρηνική, η ασθενής, η ηλεκτρομαγνητική και η βαρυτική δύναμη. Κάθε μια απ' αυτές τις δυνάμεις έχει την “ισχύ” της. Η ισχυρή πυρηνική ευθύνεται για την σταθερότητα του πυρήνα των ατόμων, αγκαλιάζει πατρικά πρωτόνια και νετρόνια, πρέπει να είσαι αδρόνιο για να την αισθανθείς. Αν η ισχυρή δύναμη ήταν λίγο πιο ασθενής, οι πυρήνες θα διαλύονταν και το πυρηνικό εργοστάσιο στον εσωτερικό των άστρων δεν θα μπορούσε να κάνει τη δουλειά του με αποτέλεσμα να μην δημιουργηθεί κανένα από τα στοιχεία του σύμπαντος. Αν πάλι ήταν πιο ασθενής, τα άστρα θα έκαιγαν πολύ καύσιμο, θα έσβηναν γρήγορα και πάλι η ζωή δεν θα μπορούσε να δημιουργηθεί. Όμοια αν πειράξουμε την ισχύ των άλλων τριών δυνάμεων τα αποτελέσματα θα είναι δυσάρεστα για όλους μας...

• Η Γη απέχει την ιδανική απόσταση από τον Ήλιο (αφήλιο: 152.098.230 km, περιήλιο: 147.098.290 km). Αν βρισκόταν κοντά στον Άρη (αφήλιο: 249.209.300 km, περιήλιο: 206.669.000 km) στους -87 βαθμούς Κελσίου της επιφάνειας του το νεράκι θα ήταν παγάκι και το διοξείδιο του άνθρακα θα ήταν στερεό. Αν πάλι η Γη μας φλερτάριζε με την θέση της Αφροδίτης (αφήλιο: 108.942.109 km, περιήλιο: 107.476.259 km) θα είχαμε όλοι ένα υπέροχο καρβουνί χρώμα χειμώνα καλοκαίρι σε μια μέση θερμοκρασία 480 βαθμών Κελσίου. Θα έβρεχε θειικό οξύ και η ατμοσφαιρική πίεση θα ήταν εκατονταπλάσια από την μέση τιμή της Γης.

• Φεγγαράκι μου λαμπρό / στάσου εκεί για να μπορώ να ζω! Η Σελήνη έχει περίπου το 1/3 του μεγέθους της Γης (η μέση ακτίνα της είναι το 0.273 αυτής της Γης). Αν ήταν μικρότερη σε εκατομμύρια χρόνια από τώρα ο άξονας της Γης θα παρουσίαζε μετάπτωση μέχρι και 90 μοίρες, το DNA απαιτεί μακροπερίοδη κλιματική σταθερότητα για να αναπτυχθεί, άρα η εμφάνιση νοήμονος ζωής στον πλανήτη μας θα ήταν αδύνατη. Το φεγγάρι με αυτά που βλέπει στη Γη – και όχι λόγω των παλιρροϊκών δυνάμεων - απομακρύνεται κάθε χρόνο 4 εκατοστά. Σε πάρα πολλά χρόνια από σήμερα θα την έχει κάνει για τα καλά, η Γη θα χάσει το σταθερό της βήμα, οι ερωτευμένοι δεν θα ορκίζονται αιώνια αγάπη στο φως της, το κλίμα θα γίνει αγνώριστο και η ζωή δεν θα υπάρχει πια.

• Δεν ξέρω πιο ρόλο παίζει ο Δίας στο ωροσκόπιο σας, πάντως αν δεν υπήρχε και μάλιστα τόσο μεγάλος – περίπου 11 φορές μεγαλύτερη η ακτίνα του απ' αυτήν της Γης – τότε οι αστεροειδείς θα έκαναν σουρωτήρι τη Γη. Είναι η φυσική μας ασπίδα.

• Κατά περίεργο τρόπο όλοι οι πλανήτες εκτός από τον Πλούτωνα έχουν σχεδόν κυκλικές τροχιές. Αποφεύγουμε μ' αυτόν τον τρόπο κάποια παράνομη και ως εκ τούτου ολέθρια επαφή με κάποιον αέριο πλανήτη-γίγαντα. (Οι εσωτερικοί πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος μοιάζουν με την Γη. Στην αγγλική βιβλιογραφία ονομάζονται terrestrial – εκ του λατινικού Terra = Γη - ή telluric – εκ του Tellus - ή rocky planets).

• Μια διαφήμιση του Μετρό λέει: Σας πάμε όλο και πιο μακριά! Εντάξει, μην μας πάτε όμως πιο πέρα από τα 2/3 της απόστασης από το κέντρο του Γαλαξία μας γιατί τότε τα βαρύτερα στοιχεία δεν θα μπορούν να σχηματιστούν και η ζωή τα έχει ανάγκη – η Γη μας έχει μάζα 5.98 x 10²⁴ Kgr και αποτελείται από σίδηρο 31.8%, οξυγόνο 30.1%, πυρίτιο 15.1%, μαγνήσιο 13.9%, θείο 2.9%, νικέλιο 1.8%, ασβέστιο 1.5%, αλουμίνιο 1.4% και το υπόλοιπο 1.2% από άλλα στοιχεία. Αν σε αυτές τις αναλογίες προσθέσουμε και την αναλογία ωκεανών και τεκτονικών πλακών, την μέση τιμή της θερμοκρασίας, τη “σωστή” μετάπτωση του άξονα και πολλά άλλα, φτιάχνουμε τις ιδανικές συνθήκες για την ύπαρξη ζωής. Αν πάλι πλησιάζαμε προς το κέντρο του Γαλαξία η ακτινοβολία της μαύρης τρύπας που κάθεται πρώτο τραπέζι πίστα θα ήταν τόσο μεγάλη που θα μας τσουρούφλιζε (ναι, οι μαύρες τρύπες όλα τα καταβροχθίζουν, ακτινοβολούν όμως από ευχαρίστηση μετά από κάθε γεύμα όπως έδειξε ο Hawking).

*

Είναι λες και το Σύμπαν μας περίμενε (Dyson). Τυχαίο; Το “δεν νομίζω” δεν είναι απάντηση για όλα αυτά! Υπάρχουν πολλές θεωρίες που προσπαθούν να εξηγήσουν τα ανωτέρω θαύματα: η Αγάπη του Θεού για τον Άνθρωπο, η θεωρία του Ευφυούς Σχεδιασμού, οι τέσσερις Ανθρωπικές Αρχές, η Εξελικτική Θεωρία του σύμπαντος ανάλογη αυτής του Δαρβίνου, η μοδάτη θεωρία του Πολυσύμπαντος, η θεωρία Μ, η Τύχη και η Αναγκαιότητα κ.α. Όλες έχουν τα δυνατά και αδύνατα τους σημεία. Κατά τη γνώμη μου είναι πολύ νωρίς για την Τελική Απάντηση.

*

Το άρθρο δεν είναι επιστημονικό και ως εκ τούτο δεν θεωρώ ότι πρέπει να παραθέσω βιβλιογραφία. Οι πηγές μου είναι διάφορα βιβλία εκλαϊκευμένης επιστήμης, PDFs με ανάλογο θέμα και το διαδίκτυο.

Σπουδές για Πιάνο: ΙΙ. Looking Ahead

Μικρές Ιστορίες 4: Ο ασθενής Paganini

• Τεσσάρων χρονών έπαθε ιλαρά και κινδύνεψε να πεθάνει.
• Πέντε χρονών έπαθε ερυθρά.
• Δεκατεσσάρων πνευμονία.
• Γύρω στα είκοσι, χρόνια κολίτιδα.
• Ένας επίμονος βήχας τον συνόδευε σε όλη τη ζωή του.
• Το 1832 στο Παρίσι παθαίνει πνευμονική αιμορραγία.
• Υπέφερε συχνά από δύσπνοια.
• Είχε πολύ ευαίσθητο δέρμα και όλη του τη ζωή φορούσε φανελένια εσώρουχα.
• Είχε αϋπνίες.
• Είχε μεγάλη ευαισθησία στα μάτια και πάντα φορούσε μπλε γυαλιά.
• Είχε αιμορροΐδες, πρωκτική στένωση και ρευματισμούς.
• Το 1822 κόλλησε σύφιλη. Ο υδράργυρος που πήρε για να την καταπολεμήσει έδωσε στο δέρμα του ένα πολύ ιδιαίτερο χρώμα. Το άλλο φάρμακο για τη σύφιλη, το όπιο, του δημιούργησε έντονα ψυχολογικά προβλήματα.
• Έπασχε από κατάθλιψη. Τον ταλαιπωρούσε για μέρες ή ακόμη και μήνες.
• Λόγω της σύφιλης και προβληματικών σιαγόνων έχασε όλα του τα δόντια.
• Είχε στομαχικά προβλήματα.
• Είχε πρόβλημα με τον προστάτη του και έκανε σε συχνούς καθετηριασμούς. Αυτό με τη σειρά του οδήγησε σε μόλυνση της ουροδόχου κύστης του.
• Προς το τέλος της ζωής του έχασε τη φωνή του.
• Έπαιρνε ότι φάρμακο του πρότειναν, γυρεύοντας απεγνωσμένα τη μαγική θεραπεία για τις ασθένειες του. Μερικά εξ αυτών επιδείνωναν τις ασθένειες του. Ταυτόχρονα προσπαθούσε να εξαγνίσει τον οργανισμό του με καθαρτικά.
• Οι ιατροί Richard D. Smith και John W. Worthington αποδίδουν τα τεράστια ανοίγματα του αριστερού του χεριού σε ασθένεια του συνδετικού ιστού των αρθρώσεων και της εξοντωτικής μελέτης στη νεότητα του. Λένε ότι μπορούσε να κάμψει τον αντίχειρα του και να ακουμπήσει το μικρό του δάκτυλο! (Journal of the American Assosiation, 1967).
• Άλλοι ιατροί αποδίδουν τα ανοίγματα του χεριού του στο σύνδρομο Marfan.
• Το 1836, είχε σταματήσει από το1834 τα κοντσέρτα, άνοιξε καζίνο στο Παρίσι. Αμέσως φαλίρισε, δημοπράτησε τα υπάρχοντα του, ακόμη και τη συλλογή των μουσικών του οργάνων για πληρώσει τα χρέη του και έπεσε σε βαθιά κατάθλιψη.
• Στις 27 Μαίου του 1840 πέθανε στη Νίκαια της Γαλλίας από εσωτερική αιμορραγία. Δεν τον έψαλλε παπάς. Λόγω της φημολογούμενης σχέσης του με τον Διάβολο (άφηνε αυτή τη φήμη να διαχέεται ενόσω ζούσε), η Καθολική Εκκλησία αρνήθηκε την ταφή του στην Γένοβα. Κατάφερε να βρει την αιώνια ησυχία του στο κοιμητήριο της Πάρμας το 1896.

♦

Προσέξτε αυτή την καρικατούρα, δείχνει τον τρόπο με τον οποίο έπαιζε ο Paganini: Το δεξί πόδι μπροστά, ο δεξιός αγκώνας κολλημένος στο σώμα, το δοξάρι κινούσε μόνο ο καρπός. Έχει ήδη επίτηδες σπάσει τρεις χορδές οι οποίες κρέμονται από τα κλειδιά. Παίζει μια από τις Φαντασίες του για την σολ χορδή.

Εκμαγείο (χυτό ασβεστοκονίαμα) του δεξιού του χεριού. 
Δεν υπάρχει ανάλογο του αριστερού του.

Λιθογραφία του Paganini φτιαγμένη στο Αμβούργο το 1830. Δεν ήταν κι άσκημος!

Σπουδές για Πιάνο: Ι. Prelude

Η Μουσική του Σύμπαντος

Αντιγράφω από το βιβλίο του Michio Kaku, Παράλληλοι Κόσμοι, το υποκεφάλαιο Η Μουσική του Σύμπαντος. Είναι πολύ ενδιαφέρον, θα έλεγα κολακευτικό, για μας που αγαπάμε τη μουσική, μια φυσική θεωρία που διεκδικεί τον ύπατο θρόνο της Θεωρίας του Παντός, να σχετίζεται τόσο στενά μ’ αυτήν την Τέχνη. Άλλο ένα αξιοπρόσεκτο σημείο είναι το πόσο κοντά έφθασαν οι Πυθαγόρειοι στις σύγχρονες θεωρίες της Φυσικής…

Να το κείμενο:

Ο Αϊνστάιν κάποτε είχε πει πως αν μια θεωρία δεν παρέχει μια ει­κόνα που να μπορεί να καταλάβει κι ένα παιδί, τότε μάλλον είναι ά­χρηστη. Ευτυχώς, πίσω από τη θεωρία χορδών κρύβεται μια πολύ απλή φυσική εικόνα, μια εικόνα που βασίζεται στη μουσική.
Σύμφωνα με τη θεωρία χορδών, αν είχαμε ένα υπερ-μικροσκόπιο που να μας επιτρέπει να κοιτάξουμε στο εσωτερικό του ηλε­κτρονίου, θα βλέπαμε πως δεν είναι ένα σημειακό σωματίδιο αλλά μια παλλόμενη χορδή. (Ο λόγος που τα υποατομικά σωματίδια φαί­νονται σημειακά, είναι επειδή αυτή η μικροσκοπική χορδή μήκους Πλανκ, δηλαδή 10^-33 εκατοστών, είναι ένα δισεκατομμύριο δισεκα­τομμύρια φορές μικρότερη από το πρωτόνιο.) Αν μπορούσαμε να κρούσουμε αυτή τη χορδή, η ταλάντωση της θα άλλαζε και το ηλε­κτρόνιο θα μετατρεπόταν σε νετρίνο. Αν την χτυπούσαμε ξανά, α­πό νετρίνο θα γινόταν κουάρκ. Και αν τη χτυπούσαμε με αρκετή δύναμη, το ηλεκτρόνιο θα μπορούσε να μετατραπεί σε οποιοδήποτε από τα γνωστά υποατομικά σωματίδια. Έτσι, η θεωρία χορδών εξη­γεί γιατί υπάρχουν τόσα διαφορετικά υποατομικά σωματίδια. Τα σωματίδια είναι απλά οι διάφορες «νότες» που μπορούν να παι­χτούν σε μια υπερχορδή. Για παράδειγμα, σε μια χορδή βιολιού οι νότες λα, σι ή ντο δίεση δεν είναι βασικές. Χτυπώντας τη χορδή με διάφορους τρόπους, μπορούμε να παράγουμε όλες τις νότες της μουσικής κλίμακας. Η σι ύφεση, λόγου χάρη, δεν είναι πιο βασική από την σολ. Είναι όλες νότες σε μια χορδή βιολιού. Παρόμοια, τα ηλεκτρόνια και τα κουάρκ δεν είναι βασικά, η χορδή όμως είναι. Στην ουσία, μπορούμε να πούμε ότι όλα τα υποατομικά σωματίδια που υπάρχουν στο σύμπαν είναι απλώς οι διαφορετικές ταλαντώ­σεις της χορδής και οι φυσικοί νόμοι είναι οι «αρμονίες» της.

Οι χορδές χωρίζονται και ξαναενώνονται, δημιουργώντας τις ατομικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ ηλεκτρονίων και πρωτονίων. Έτσι, μέσω της θεωρίας χορδών, μπορούμε να αναπαράγουμε όλους τους  νόμους της ατομικής και πυρηνικής φυσικής. Οι «μελωδίες» που γράφονται στις χορδές αντιστοιχούν στους νόμους της χημείας. Με άλλα λόγια, μπορούμε να παρομοιάσουμε το σύμπαν με μια αχανή συμφωνία εγχόρδων.

Η θεωρία χορδών εξηγεί τα σωματίδια της κβαντικής θεωρίας ως μουσικές νότες του σύμπαντος, αλλά ταυτόχρονα εξηγεί και τη θεωρία της σχετικότητας -ως η χαμηλότερη ταλάντωση της χορ­δής, ως σωματίδιο με σπιν δύο και μηδενική μάζα, που μπορεί να ερμηνευθεί ως βαρυτόνιο, δηλαδή ως σωματίδιο ή κβάντο βαρύτη­τας. Υπολογίζοντας τις αλληλεπιδράσεις αυτών των βαρυτονίων, βρίσκουμε την παλιά θεωρία του Αϊνστάιν για τη βαρύτητα, σε κβα­ντική μορφή. Η χορδή, καθώς κινείται, σπάει και ξανασχηματίζεται, θέτει τεράστιους περιορισμούς στο χωρόχρονο. Αναλύοντας αυτούς τους περιορισμούς, βρίσκουμε πάλι με πολύ απλό τρόπο τη θεωρία του Αϊνστάιν. Κατά τον Έντουαρντ Γουίτεν, αν δεν είχε α­νακαλύψει τη σχετικότητα ο Αϊνστάιν, μπορεί να την ανακαλύπτα­με ως παράγωγο της θεωρίας χορδών. Κατά μία έννοια, η γενική σχετικότητα μας παρέχεται τζάμπα.

Ένας από τους λόγους που η θεωρία χορδών είναι τόσο γοητευ­τική είναι ότι παρομοιάζεται με τη μουσική. Το παράδειγμα της μουσικής μας βοηθά να κατανοήσουμε τη φύση του σύμπαντος, σε υποατομικά αλλά και συμπαντικό επίπεδο. Όπως έγραψε κάποτε ο γνωστός βιολιστής Γεχούντι Μενουχίν, «Η μουσική επιβάλλει τάξη στο χάος. Ο ρυθμός μετατρέπει την απόκλιση σε ομοφωνία, η με­λωδία δίνει συνέχεια στο ασύνδετο και η αρμονία κάνει το ασύμφωνο συμβατό.»

Ο Αϊνστάιν έγραφε πως, μέσα από την αναζήτηση μιας ενοποιημένης θεωρίας πεδίου, θα κατάφερνε να «διαβάσει τον θεϊκό νου». Αν η θεωρία χορδών είναι σωστή, τότε ο νους του Θεού είναι η κοσμική μουσική που αντηχεί στα πέρατα του υπερχώρου των δέκα διαστάσεων. Οπως είπε κάποτε ο Γκόντφριντ Λάιμπνιτς, «Η μουσική είναι η ή αριθμητική άσκηση της ψυχής που ασύνειδα υπολογίζει.»

Ιστορικά, αυτή η σύνδεση μεταξύ μουσικής και επιστήμης ανάγεται στο πέμπτο π.Χ. αιώνα και τους Έλληνες Πυθαγόρειους, που ανακάλυψαν τους νόμους της αρμονίας και τους εξέφρασαν με μα­θηματικό τρόπο. Οι Πυθαγόρειοι κατάλαβαν ότι ο τόνος μιας χορ­δής λύρας που πάλλεται αντιστοιχεί στο μήκος της. Διπλασιάζοντας το μήκος της χορδής, η νότα κατεβαίνει μία ολόκληρη οκτάβα, ενώ μειώνοντας την στα δυο τρίτα του αρχικού της μήκους, ο τόνος αλ­λάζει κατά ένα διάστημα πέμπτης. Επομένως, οι νόμοι της μουσι­κής και της αρμονίας μπορούν να εκφραστούν ως συγκεκριμένες α­ριθμητικές σχέσεις. Γι' αυτό οι Πυθαγόρειοι έλεγαν το περίφημο «τα πάντα είναι αριθμός» [Τα των αριθμών στοιχεία των όντων πάντα... είναι]. Στην αρχή, ενθουσιασμένοι με το εύρη­μα τους, αποτόλμησαν να το εφαρμόσουν σε ολόκληρο το σύμπαν. Η προσπάθεια τους όμως απέτυχε λόγω της απίστευτης πολυπλο­κότητας της ύλης. Κατά μία έννοια, πάντως, με τη θεωρία χορδών, οι φυσικοί αναβιώνουν το όραμα των αρχαίων Πυθαγορείων.

Σχολιάζοντας αυτή την ιστορική σύνδεση, ο Τζέιμι Τζέιμς είπε κάποτε: «Η μουσική και η επιστήμη ταυτίζονταν [άλλοτε] τόσο βαθιά που όποιος υπαινισσόταν ότι διαφέρουν επί της ουσίας θεωρούνταν αδαής, [ενώ σήμερα] όποιος υποστηρίζει ότι έχουν οτιδήποτε κοινό διατρέχει τον κίνδυνο να χαρακτηριστεί από τους μεν φιλισταίος και από τους δε ανίδεος -και, το χειρότερο, από όλους εκλαϊκευτής.»   

*

Ακολουθεί ένα video όπου ο Kaku μιλά για το Ταξίδι στο Χρόνο, τα Παράλληλα Σύμπαντα και την Πραγματικότητα:

Αντικείμενα Ι: Σωλήνες

Οι Άλλοι

Θα ήταν αρχές της δεκαετίας του '70, όταν η – κυριολεκτικά - μαυρόασπρη τηλεόραση της ΥΕΝΕΔ έκανε αναφορά σε έναν εικοσάχρονο Έλληνα μαθηματικό και φυσικό που πήρε το διδακτορικό του στο Princeton και ο εκφωνητής των ειδήσεων προέβλεψε ένα λαμπρό μέλλον γι αυτήν την πρώιμη ιδιοφυΐα (η σημερινή έγχρωμη τηλεόραση πάντως δεν κάνει τέτοιου είδους αναφορές, εξαιρέσεις οι εκπομπές του Σαββίδη στην ΕΤ3 και της Φλέσσα στη ΝΕΤ). Αν ο χρόνος κυλά ομαλά, χωρίς άλματα, ήμουν 9 χρονών τότε, το γεγονός με επηρέασε βαθιά κι από αστροναύτης που ήθελα να γίνω άλλαξα και αποφάσισα να γίνω μαθηματικός, τη δυσκολία που συνάντησα στην πρώτη μου επαφή με τις πρωτοβάθμιες εξισώσεις και η έλξη που ένοιωσα για μια φλογέρα που βρήκα παρατημένη από κάτι τουρίστες σε μια παραλία στην Ύδρα θεώρησα ως θεϊκή παρέμβαση για την αποκατάσταση της φυσικής τάξης των πραγμάτων.

Τον Δημήτρη Χριστοδούλου θα μπορούσε να τον δει κανείς ως παράδειγμα της λεγόμενης “άλλης Ελλάδας”. Με το “Ελλάδα” εγώ πάντως εννοώ την πνευματική πορεία από τους Προσωκρατικούς, για να μην πάω πιο πίσω, μέχρι τον Καραθεοδωρή, τον Δημόπουλο, τον Ξενάκη, τον Αντωνίου..., χώρος για άλλη “άλλη-κακιά” Ελλάδα δεν υπάρχει, είναι απλά η σκιά που κάθε Φως αναπόφευκτα και σύμφωνα με το Νόμο δημιουργεί κι αν τα τελευταία 100 χρόνια βλέπουμε μόνο τη σκιά είναι γιατί οι περισσότεροι από εμάς εκεί στρέψαμε το βλέμμα μας και μοιραία τις πράξεις μας.

Ο Γιώργος Σαββίδης στην εκπομπή του Ανιχνεύσεις φιλοξένησε τον Χριστοδούλου σε μια άκρως ενδιαφέρουσα και διδακτική θα έλεγα συνέντευξη. Αναρτήθηκε στο YouTube και δίνω τους συνδέσμους παρακάτω. Επιλέγω για το ιστολόγιο μου εκείνο το κομμάτι της εκπομπής στο οποίο ο Χριστοδούλου αναφέρεται στο μεταφυσικό τρόπο χειρισμού της λύσης ενός πολύ δύσκολου προβλήματος που αφορούσε στη δημιουργία Κρουστικών Κυμάτων στα Ρευστά. Μετά από πολύχρονη εργασία πάνω στο θέμα, είχε φτάσει φτάσει σ' ένα σημείο που φάνταζε αδιέξοδο. Αποφάσισε ένα ταξίδι στην Αμερική για να αλλάξει παραστάσεις όπως λέει στο βίντεο. Εκεί συνάντησε παλιούς φίλους και συζήτησε μαζί τους για άσχετα θέματα, για την πρόοδο στην Αριθμητική, για τις επιπτώσεις του θεωρήματος του Goedel κι άλλα τέτοια τετριμμένα. Ένα βράδυ, μετά από μια συζήτηση με τον φίλο του Wiles - αυτόν ξέρετε που χώρεσε την απόδειξη του Θεωρήματος του Fermat στο περιθώριο της σελίδας που ο Πέτρος δεν μπορούσε να χωρέσει – πήγε για ύπνο, είδε σε όνειρο την απόδειξη όχι μόνο του προβλήματος που τον απασχολούσε αλλά και την λύση ενός άλλου προβλήματος που είχε αφήσει κι αφορούσε την Κατάρρευση Βαρυτικών κυμάτων και τη δημιουργία Μελανών Οπών. Το πρωί σηκώθηκε και την έγραψε! 
Να το βίντεο:

Οι σύνδεσμοι όλης της εκπομπής:
01/12
02/12
03/12
04/12
05/12
06/12
07/12
08/12
09/12
10/12
11/12
12/12

Ευχαριστώ τη φίλη Κ.Α που μου υπέδειξε το θέμα και το ιστολόγιο Μαύρο – Όχι άλλο Κάρβουνο που ανέβασε την εκπομπή στο YouTube.  

MOT

h-bar

Metropolis Project

Βρήκα το παραπάνω βίντεο, απόσπασμα από το Metropolis του Fritz Lang, στο νεοπαγές ιστολόγιο του silezukuk.  Κάποιος είχε βάλει μουσική (εδώ), πιθανώς καλή, αλλά όχι της προτίμησης μου. Σαν άσκηση περισσότερο, αλλά και για να περάσω ευχάριστα και δημιουργικά όπως λεν τον χρόνο των πασχαλινών διακοπών αποφάσισα να φτιάξω ένα δικό μου soundtrack.

Τεχνικά Θέματα
Τους περισσότερους δεν θα ενδιαφέρει αυτή η παράγραφος, πιθανώς όμως κάποιος που ασχολείται με το θέμα να βρει κάποια χρήσιμη ιδέα.
Όλες οι εργασίες έγιναν με τον Mac, το PC μου χρησιμεύει πια για να κατεβάζω τα επεισόδια του Lost. Κατέβασα το video σε μορφή flv από το διαδίκτυο με το Real Player Downloader, το iSkysoft περιέργως αρνήθηκε να με εξυπηρετήσει. Ακολούθησε η μετατροπή του σε mp4 με το πάντα συνεργάσιμο Flv Crunch. Στο Final Cut Pro (FCP από δω και πέρα) έκοψα τους τίτλους και κάποια άλλα frames που δεν ήθελα, έβαλα διακριτικά κάποια video transitions στις ραφές και έκανα export σε mov το τελικό αρχείο χωρίς ήχο  (εδώ μπορείτε να βρείτε την επεξήγηση αρκετών όρων από το κόσμο του video καθώς και τεχνικές και tutorials). Αρχίζει τώρα η δουλειά με το Sibelius. Είχα το video στον υπολογιστή, τη μουσική στο χαρτί και τώρα έπρεπε να μπει και η μουσική στον υπολογιστή και το κυριότερο, να συγχρονιστεί με το video. Είμαι αρχάριος στο Sibelius, πολλώ δε μάλλον στη δημιουργία soundtrack (ρίξτε και μια ματιά κι εδώ), που σημαίνει συγχρονισμό (να για το τι μπορεί να κάνει το Sibelius με το video). Μην σας κουράζω με τις λεπτομέρειες, μετά από λίγο διάβασμα βρήκα τον τρόπο και είναι σχετικά απλός. Με την βοήθεια των Hit Points και των σχετικών Plugins για το τέντωμα και μάζεμα τις μουσικής “έφερα” τις νότες πάνω στα σημεία που είχα επιλέξει στο video. Και σ' αυτό εύχρηστο το Sibelius, δεν σου δίνει την δυνατότητα όμως να βλέπεις το video σε frames, ούτε έχει μπάρα με Time Code κι έτσι πρέπει να έχεις αρκετά ευέλικτο δάκτυλο για να σημαδέψεις με ακρίβεια το video (λίγο Hanon δεν βλάπτει για την περίσταση...). Η μουσική και το video βγήκαν από το Sibelius απόλυτα συμφιλιωμένα αλλά όχι σε σάρκα μία. Το FCP γίνεται εύκολα κουμπάρος στο γάμο τους, θέλησα όμως να δοκιμάσω και το Logic για να βάλω και τον ήχο της ομιλίας προς την αρχή του video (προέρχεται από Internet Archive, κάποιος διαβάζει στα αγγλικά το πρώτο κεφάλαιο του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου. Παρεμπιπτόντως από το Internet Archive μπορείτε να κατεβάσετε free videos, audio και βιβλία). Και τα πρώτα σύννεφα στη σχέση video και μουσικής φάνηκαν! Να τι είχε γίνει: το Sibelius είχε βάλει κάποια secs silence στην αρχή του audio και όλα πήγαν λίγο πιο πέρα... Με προσοχή απομάκρυνα την ανεπιθύμητη σιωπή και video και μουσική τα ξαναβρήκαν. Το Logic προσφέρει τη δυνατότητα εγγραφής audio σε video – Export Audio to Movie – και μάλιστα έχει την δυνατότητα να σβήσει την προϋπάρχουσα μουσική του video. Το δοκίμασα, το αποτέλεσμα ήταν ικανοποιητικό, αλλά στο τέλος μου έκοβε το audio απότομα. Κατάλαβα ότι σταματούσε την εγγραφή εκεί που τελείωνε το video και άφηνε απόξω την ουρά του reverb. Δεν μπόρεσα να το διορθώσω και αποφάσισα να δικαιώσω τα 300 και πλέον ευρώ που ξόδεψα για το FCP. Έκανε τη δουλειά γρήγορα, εύκολα και αξιόπιστα. Συμπίεσα τέλος με το Compressor τα 80 ΜΒ σε 33 για να γίνει πιο φιλικό στο YouTube (κι εδώ πρόβλημα: ενώ το YouTube δέχτηκε και ανέβασε τα 80 ΜΒ σε mov (δέχεται μέχρι 2 GB και 10 λεπτά video, λέει), έδειχνε την εικόνα αλλοιωμένη. Με τα 33 ΜΒ μου έκανε τη χάρη. Πιθανώς να υπάρχει κάποιο πρόβλημα με τα mov αρχεία, δεν είχα αντιμετωπίσει ανάλογο με τα wmv και avi.
Οι ήχοι που που χρησιμοποίησα προέρχονται από την πλήρη Garritan New Personal Orchestra 4 και παίζουν με το ARIA Player, όχι με τα Sibelius Essentials. Από εδώ μπορείτε να κατεβάσετε την παρτιτούρα με σημειωμένα τα Hit Points (σημεία συγχρονισμού audio και video). Η ενορχήστρωση έγινε προσέχοντας να ακούγεται το MIDI καλά, αν ήταν για πραγματική ορχήστρα πολλά πράγματα θα έπρεπε να γίνουν διαφορετικά.

*

Θα ήθελα να το αφιερώσω στον φίλο  silezukuk, κατά κόσμον Γ.Σ.

Sibelius/Finale Tips 3: Οι Ελάσσονες Κλίμακες μέσω Φιλανδίας

Από εδώ μπορείτε να κατεβάσετε τις σημειώσεις μου για τις Ελάσσονες Κλίμακες σε PDF που δίνω στους μαθητές μου για το Υποχρεωτικό Θεωρίας. Οι σημειώσεις αυτές υπάρχουν και στο 3euk1L4-music στο 03. Θεωρία της Μουσικής.

*

"Η τυπογραφία αναδεικνύει το περιεχόμενο".
Έγραψα αυτές τις σημειώσεις με το Sibelius 6. Για καιρό είχα μια ελεύθερη σχέση μαζί του και πρόσφατα αποφάσισα να την επισημοποιήσω και να χωρίσω οριστικά από το Finale, μια σχέση 20 χρόνων σχεδόν. Το δίλημμα επιλογής προγράμματος σημειογραφίας είναι κλασικό και του τύπου: Ολυμπιακός–Παναθηναϊκός, ΠαΣοΚ–ΝΔ, Mac–PC κλπ. Το μόνο που μπορεί να απαντηθεί άμεσα, με ακρίβεια και τελειωτικά είναι το πρώτο: σαφώς και Ολυμπιακός!

Το Finale είναι ένα καταπληκτικό πρόγραμμα σημειογραφίας, στις τρεις τελευταίες όμως αναβαθμίσεις του έμεινε σαφώς πίσω από το Sibelius, και το χειρότερο, νομίζω ότι κορόιδεψε τους χρήστες του – τους νόμιμους ακόμη περισσότερο.... Ελάχιστες βελτιώσεις και προσθήκες από την έκδοση 2009 στην 2010 και 100 € κάθε Ιούλιο-Αύγουστο.

Το Sibelius υπερέχει του αντιπάλου του – απ' όσο τουλάχιστον πρόλαβα να δω στην βδομάδα του μέλιτος που διανύουμε – στα παρακάτω σημεία:

Γενικά
Το ανοίγεις γράφεις τη μουσική σου κι όλα τ' άλλα τα κάνει μόνο του. Το διαφημιστικό για το Sibelius είναι από τα λίγα του είδους που λεν την αλήθεια (Perfect Scores / Up to twice as fast). Μα κι αν θέλεις να πας πιο βαθιά και να πάρεις την κατάσταση στα χέρια σου, πάλι παραπονεμένος δεν θα μείνεις.
Text Input

"Δεν υπάρχει μόνο λογοτεχνικό, αλλά και τυπογραφικό ύφος"
.
Ριζικά διαφορετική η εισαγωγή κειμένου στα δυο προγράμματα. Figured Bass, Fingerings και άλλα εργαλεία για το δάσκαλο είναι άμεσα διαθέσιμα στον Φιλανδό. Το Finale προτείνει δυο τρεις δύσχρηστες λύσεις για την εισαγωγή του ενάριθμου βάσιμου, πρότεινα κι εγώ μια εδώ. Τίποτα καλύτερο από το να κάνεις δεξί κλικ και να περνάς μια Fr.+6, χαιρέκακα χαμογελώντας για το πόσο θα παιδέψει τους μαθητές σου! Τα Word Menus του είναι λειτουργικότατα και εύκολα παραμετροποιήσιμα. Για να κάνεις τα πράγματα βέβαια να δουλέψουν όπως θέλεις και να εξαντλήσεις τις δυνατότητες των εργαλείων πρέπει να τρέξουν τα μάτια σου χιλιόμετρα πάνω στο εγχειρίδιο χρήσης.
Magnetic Layout

"Η εξωτερική λογική της τυπογραφίας αντανακλά την εσωτερική λογική του κειμένου"
.
Μακάρι να υπήρχε ένα τέτοιο εργαλείο για να τακτοποιεί το δωμάτιο μου... Το κάνεις On το κάνεις Off, το αφήνεις στο Automatic κι έχεις το κεφάλι σου ήσυχο ότι το f δεν θα καβαλήσει χωρίς αιδώ το ψαλίδι του dim... στο χρόνο που γλυτώνεις μπορείς να χαθείς με τους χαμένους του Lost!

Note Input
Περίπου ίδιο με του Finale. Βρίσκω το keypad του Sibelius πιο λειτουργικό. Συμαπαθητικό και το πιανάκι για εισαγωγή φθόγγων. Μεγάλη ευκολία στην εισαγωγή τετάρτων του τόνου και κάνει φιλότιμη προσπάθεια να τα παίξει κιόλας μέσω ενός plugin.
Symbols
Κάτω από το δεξί σας κλικ βρίσκεται μια πληθώρα συμβόλων, η χαρά του αβανγκαρντίστα! Μπορείς να φτιάξεις και δικά σου, είτε ζωγραφίζοντας, είτε εισάγοντας τα από άλλη γραμματοσειρά. Παίζουν κιόλας άμα τους δείξεις τον τρόπο.
Μουσικές Γραμματοσειρές
"Η επιλογή μιας ομάδας γραμματοσειρών πρέπει να προβάλλει και να αναδεικνύει τον χαρακτήρα του κειμένου".
Φανατικός της Engraver του Finale. Την πλησιάζει η Helsinki την οποία και χρησιμοποιώ στο Sibelius. Η Opus θυμίζει την άχρωμη Maestro του Finale.
(Χρώμα στην τυπογραφία σημαίνει τέσσερα πράγματα: τον σχεδιασμό της γραμματοσειράς, την διαστοιχείωση, την απόσταση μεταξύ των λέξεων και το διάστιχο. Κανένα από τα παραπάνω δεν είναι ανεξάρτητο από τα άλλα).
Ήχοι
Η ίδια λειψή Garritan, που σημαίνει ότι είτε παρανομείς, είτε δίνεις 150 γερμανοευρώ σε περίοδο κρίσης και Τζούλιας για να έχεις άλτο φλάουτο και τούμπα.
Plugins
Πληθώρα! Μερικά πολύ χρήσιμα. Λειτουργίες που θα βρείτε στο Finale και δεν υπάρχουν στο Sibelius αναπληρώνονται στο τελευταίο μέσω κάποιου plugin.

Να ένα παράδειγμα:
Έστω ότι θέλουμε να αλλάξουμε τις normal barlines σε dashed σ' ένα passage στο Finale. Επιλέγουμε το passage κάνουμε δεξί κλικ, Barlines > dashed κι έγινε. Στο Sibelius δεν! Η δουλειά πρέπει να γίνει μέσω ενός third party plugin. Περισσότερα βήματα, αλλά ποιος είναι τέλειος;

*

Όποιο πρόγραμμα κι αν επιλέξουμε για να γράψουμε τη μουσική μας, καλό θα είναι να συμφωνήσουμε στους παρακάτω κανόνες του Robert Bringhurst:
Η τυπογραφία θα πρέπει να προσφέρει τις παρακάτω υπηρεσίες στον αναγνώστη:
• να καθιστά το βιβλίο (παρτιτούρα) ευχάριστο στον αναγνώστη (εκτελεστή, μελετητή),
• να προβάλλει με σαφήνεια τα σημαντικά σημεία και την κεντρική ιδέα,
• να αποδίδει με διαύγεια την δομή και την αλληλουχία του κειμένου,
• να εξασφαλίζει την ενότητα του κειμένου με τα υπόλοιπα στοιχεία της έκδοσης και
• να οδηγεί σε μια κατάσταση δημιουργικής γαλήνης, συνθήκης ιδανικής για ανάγνωση.

Από το Στοιχεία της Τυπογραφικής Τέχνης του Robert Bringhurst, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2001.

In Between

Με τα εγχειρίδια των Logic, Final Cut Pro και Motion ανά χείρας, για την ακρίβεια σε PDF στην αριστερή οθόνη, πολύ υπομονή και λαχτάρα ξεκίνησα την περιήγηση μου σε πιο επαγγελματικά προγράμματα κατασκευής βίντεο και ήχου. Το Logic το μισοθυμόμουνα από τον θρυλικό – έστω και για λίγο – Atari Falcon, τότε λεγότανε Notator SL. To Final Cut Pro και το Motion πολύ δύσκολα μου φαίνονται αλλά τα παλεύω, το να προσπαθείς να μάθεις βέβαια ένα πρόγραμμα επεξεργασίας video χωρίς να ξέρεις από κινηματογράφο και τα σχετικά είναι σαν να προσπαθείς να μάθεις το Finale ή το Sibelius χωρίς να ξέρεις νότες. Τέλος πάντων, με το “η προσπάθεια μετράει” ικανοποιούνται αυτοί που δεν μπορούν κάτι περισσότερο...

Tα δείγματα που επεξεργάζομαι είναι mandalas σε jpg που κατέβασα από το διαδίκτυο. Η φωνή που ακούγεται είναι από ένα CD με μουσική για χαλάρωση (η χημεία πάντως είναι πιο άμεση και αποτελεσματική), όλα τα υπόλοιπα από τα synths και samples του Logic.

Όσοι φτιάχνετε βιντεάκια αλλά όχι soundtracks ρίξτε μια ματιά στο Abaltat ... γράφει και παίζει μουσική “διαβάζοντας” την εικόνα! Ο ιστοτόπος του προγράμματος διαφημίζει: "γράψτε σπουδαία μουσική για τα βίντεο ή τα σλαϊντσόους σας χωρίς να χρειαστεί να γράψετε ούτε μια νότα!" Άντε τώρα ο άλλος να κάτσει να μάθει τις τρίτες μεγάλες στις μείζονες κλίμακες...  

Sibelius/Finale Tips 2: Finale - Repitch Tool

Πολλές φορές η μουσική που πρόκειται να αντιγράψουμε στο Finale είναι πολύπλοκη ρυθμικά. Καλό είναι σε τέτοιες περιπτώσεις να επικεντρώσουμε την προσοχή μας στην ορθή αντιγραφή των ρυθμικών αξιών και μετά να περάσουμε τα τονικά ύψη. Το Finale μας δίνει αυτή τη δυνατότητα μέσω του Repitch Tool που το βρίσκουμε στην Simple Entry Palette.

Ακολουθείστε τα παρακάτω βήματα:

1. Γράψτε τις ρυθμικές αξίες πάνω σε ένα φθόγγο, π.χ. ντο, με όποιο τρόπο συνηθίζετε να περνάτε νότες στο Finale (Simple Entry, Speedy Entry, Hyperscribe).

2. Επιλέξτε το Repitch Tool από την Simple Entry Palette, πηγαίνετε στην αρχή του passage που έχετε αντιγράψει τις ρυθμικές αξίες και περάστε τα τονικά ύψη με το MIDI Keyboard σας ή το πληκτρολόγιο του υπολογιστή σας. Το Finale αλλάζει το ντο του παραδείγματός μας στο επιθυμητό τονικό ύψος χωρίς να πειράζει τις ρυθμικές αξίες.

Το εργαλείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί επίσης και για διόρθωση τονικών υψών χωρίς να πειραχθούν οι ρυθμικές αξίες.

Aria

Πήγα για πρώτη φορά σε σκυλάδικο!

Ναι!

Ενθουσιάστηκα. 

Μου το λέγαν και δεν το πίστευα….

Δεν μπόρεσα δυστυχώς να χαρώ στο έπακρο την μουσικοχορευτική πανδαισία, πάνω στο καλύτερο, όταν κατά το κοινώς λεγόμενον όλα τα μωρά αρμονικά ταλαντώνονταν στην πίστα, με πήρε ο ύπνος στην καρέκλα… λίγο το ουίσκυ, λίγο το sempre fortississimo, λίγο η ολονύχτια ενασχόληση μου με τα contraptions, η ζημιά έγινε. Μέσα στον κάθετο άβολο ύπνο μου η μουσική άλλαξε, ο ύπνος έχει τα δικά του VST φίλτρα, την αντιλαμβανόμουν κάπως έτσι:

The Ghost Orchid

καινούριο κοσκινάκι μου…

καινούριο υλικό και καινούριο λογισμικό. Κάποτε καταβρόχθιζα χιλιόμετρα αράδων των εγχειριδίων προγραμμάτων μέχρι να φτάσω να τα χρησιμοποιώ επαρκώς. Τώρα χρησιμοποιώ τη μέθοδο δοκιμής και πλάνης. Η δοκιμή και πλάνη μου για τα παρόντα εργαλεία είναι το ανωτέρω video.

Ξεκίνησα κλέβοντας αριστερά και δεξιά, οικειοποιούμενος να το πω πιο κομψά, ήχους και εικόνες. Ειδικότερα:

Οι φωνές που ακούγονται στο soundtrack υποτίθεται ότι είναι φωνές θανόντων από το υπερπέραν που διαβαίνοντας τις σαββατιάτικες Πύλες του Ανεξήγητου προσπαθούν να επικοινωνήσουν με τον δικό μας κόσμο της οικονομικής κρίσης. Προέρχονται από ένα βινύλιο με τον τίτλο The Ghost Orchid-An Introduction to EVP. Oι φωνές είναι ταξινομημένες και σχολιάζονται από τον συντάκτη του φασματικού φωνητικού λευκώματος. Έχουν και ονόματα: Sonja Liepina, Gorgeskov, Elvis (ο γνωστός;) κλπ. Τις βρήκα πολύ καθαρές, ωσάν τα φαντάσματα να είχαν στηθεί μπρος στο καλλίτερο μικρόφωνο του Athens Mastering για να κάνουν την ηχογράφηση! Ανέλαβαν τα εργαλεία του Logic Studio να τους προσδώσουν μια αξιοπρεπή φασματική και δεόντως φοβιστική φωνή. Στη συρραφή των αποσπασμάτων έγινε προσπάθεια να προσδωθεί κάποιο νόημα στα λεγόμενα, αν και τις περισσότερες φορές, πιθανώς από το σοκ του θανάτου, τα φαντάσματα δεν ξέρουν τι λένε… Ο τελικός ήχος δεν είναι ικανοποιητικός, μόνο η ΕΕ θα μπορούσε να συμπιέσει τα 100.2 MB του αρχικού aiff σε 15.1 MΒ του τελικού mp3 και να έχει την απαίτηση ο φτωχός χρήστης να είναι ευχαριστημένος.

Πάντα η στιγμή που πρέπει να φτιάξω ένα video clip για μια μουσική που θα ανεβάσω στο ιστολόγιο μου με φοβίζει. Είχα μια ιδέα αλλά δεν είχα ούτε τις γνώσεις, ούτε τα κατάλληλα εργαλεία, άσε που η Uma δεν δέχθηκε να παίξει… Κατέφυγα και πάλι στην κλοπή. Συνέραψα αποσπάσματα από παλιές αμερικάνικες μαυρόασπρες ταινίες τρόμου που βρήκα στο διαδίκτυο, θα αναγνωρίσατε σίγουρα το ρολόι του φουτουριστικού Metropolis. Τα clips ήταν flv κι εδώ αρχίζει μια παράλληλη περιπέτεια μ’ αυτήν που περιγράφεται στις ταινιούλες, έπρεπε να τα μετατρέψω δηλαδή σε mov για να τα καταλαβαίνει το iMovie του Mac. Αν έβαζα σε ευθεία το δρόμο που διένυσα από το PC στο Mac θα πήγαινα από Λαμία στο Καραβόμυλο – τα έχω επίτηδες σε απόσταση (ομφάλιος λώρος ένας δικτυακός δίσκος), πρώτον για να μη γίνει καμιά παρεξήγηση μεταξύ τους και δεύτερο για να γυμνάζω ισόποσα νου και σώμα, αν και το τσιγάρο που κρέμεται μονίμως από το στόμα μου εμποδίζει το δεύτερο. Τέλος πάντων το δωρεάν προγραμματάκι FLV Crunch σε συνεργασία με το iSkySoft έκαναν τη δουλειά. Το video που προέκυψε έχει αρκετά προβλήματα, για παράδειγμα θα έπρεπε να συγχρονίσω τις ομιλούσες σε μαύρο φόντο κεφαλές των ηθοποιών με τη μουσική, άφησα όμως αυτές τις λεπτομέρειες για όταν θα έχω κατακτήσει καλλίτερα τα εργαλεία.

Άσχετη επισήμανση με υποψία, non profit πάντως, διαφήμησης: ο Mac κάνει καλλίτερα, πιο γρήγορα, με πιο ασφαλή τρόπο και κυρίως πιο όμορφα αυτά που κάνει το PC και πολύ περισσότερα… Στερνή μου γνώση!

Μια Γάτα

 

μόλις που φαίνεται και δεν είναι δικιά μου...

άλλωστε πως μπορείς να κατέχεις μια γάτα;

Φιλοκαλία ΙΙ

Τα προβλήματα στα μαθηματικά λύνονται,

στη ζωή διευθετούνται ή οδηγούνται σε συμβιβασμό.

Ιωσήφ Πάνδημος
Ηγούμενος Μονής Ανοπτονίου