Ο Αλκάν στην Ε’ Εφορία Πειραιά

Ο εφοριακός υπάλληλος [E] παίζει μανιωδώς Tetris με την οθόνη του υπολογιστή του εντελώς στραμμένη προς αυτόν, έχει το ύφος ανθρώπου που εργάζεται σκληρά πάνω στην οικονομετρία και δεν θέλει να τον ενοχλήσει κανείς… Μεσούντος του θέρους ένας μεσόκοπος κύριος [Α] με παλιομοδίτικη καπαρντίνα και ημίψηλο παρακαλώ κάνει την εμφάνιση του και κατευθύνεται προς … προς το πουθενά…

Ο εφοριακός κάνει για ώρα ότι δεν τον βλέπει, είναι κοντά να τελειώσει το πέμπτο επίπεδο στο παιγνίδι του, ένα κόκκινο τουβλάκι του μένει ακόμη, κάποια στιγμή αναγκάζεται να του μιλήσει, να του φωνάξει μάλλον …
Ε. Παρακαλώ κύριε, ε ψιτ κύριος, τι θα θέλατε;
A. κοιτάζει σα χαμένο …
Ε. Κύριε σε σας μιλάω, απαντήστε, έχω να παραγωγήσω κάποιες ελλειπτικές συναρτήσεις για να υπολογίσω το φόρο μιας μεγάλης εταιρίας, εθνική υπόθεσις, δεν μπορεί να περιμένει, βρίσκομαι στην πέμπτη παράγωγο ήδη και μέχρι να σχολάσω πρέπει να έχω κάνει high score, ε … να έχω φτάσει σε κάποιο αποτέλεσμα τέλος πάντων …
A. Αλκάν!
Ε. Αμάν; τι είπατε;
A. Θέλω να υποβάλλω μια συμπληρωματική φορολογική δήλωση παρακαλώ.
Ε. Α, μάλιστα. Όνομα παρακαλώ.
A. Αλκάν!
Ε. Το όνομα σας είναι αυτό, ή το επίθετο σας;
A. Το όνομα μου που το έκανα επίθετο!
Ε. Κύριε Αμάν μπλέξαμε. Μπορείτε να μου πείτε όνομα και επίθετο παρακαλώ;
A. Το επίθετο μου ήταν Μοράνζ, σε μικρή ηλικία υιοθέτησα το μικρό όνομα του πατέρα μου που ήταν Αλκάν. Δοξάστηκα ως Αλκάν, μετά θάνατον οφείλω να ομολογήσω.
Ε. Μέχρις εδώ βγάλαμε κάποια άκρη. Το μικρό σας; … δεν πιστεύω το μικρό σας να το κάνατε μεγάλο;
A. Κάρολος-Βαλεντίνος!
Ε. Αχ! Τι μου θύμισες! Κάθε του Αγ. Βαλεντίνου στέλνω λουλούδια στη Λίτσα τη κομμώτρια, εδώ πιο κάτω στο κομμωτήριο στη γωνία. Στη γυναίκα μου κάνω δώρο όλη τη σειρά Μπάρμπα Στάθης από τον Σκλαβενίτη. Στην εργασία μας τώρα. Όνομα πατρός;
A. Αλκάν Μοράνζ, να έτσι γράφεται… γράφει σε ένα κομμάτι χαρτί: Alkan Morhange.
Ε. Μητρός;
A. Ιουλία Αλκάν, το γένος Αβραάμ. Έφερε στον κόσμο επτά παιδιά μαζί με εμένα, τον Ερνέστ, τον Μαξίμ…
Ε. Φτάνει, φτάνει, δεν χρειάζεται η υπηρεσία αυτές τις πληροφορίες, στην ΕΥΠ τα υπόλοιπα.
A. Να και μια φωτογραφία της μητρός μου. Την έχω πάντα μαζί μου…

Ε. Αδιαφορεί η υπηρεσία κύριε. Τόπος κατοικίας;
A. Όλη μου τη ζωή στο Παρίσι. Αφότου πέθανα φιλοξενούμαι από δω κι από κει.
Ε. Έτσι είναι άμα πεθαίνει κανείς απελευθερώνεται. Υπηκοότητα;
A. Γαλλική, φυσικά!
Ε. Έτος γεννήσεως;
A. Με είδε το φως της μέρας, αν και είχε συννεφιά, στις 30 Νοεμβρίου του 1813. Όλα τα φώτα έσβησαν στις 29 Μαρτίου του 1888. Άσχετο, αλλά έχω το λόγο μου, εννιά χρόνια μετά πέθανε ο Μπράμς. Έπρεπε να πεθάνω για να αποδείξω ότι υπάρχω!
A. Μπράβο! Μπράβο! Μ’ αρέσετε! Εκτιμώ τις πλήρεις και ακριβείς πληροφορίες! Αν όλοι οι φορολογούμενοι έδιναν ημερομηνία γεννήσεως και θανάτου οι φάκελοι θα ήταν πληρέστεροι. Κι αυτό με τα ντραμς πολύ χρήσιμο.
Ε. ΑΦΜ παρακαλώ:
A. 314159265
Ε. Χα, χα. Έχετε και χιουμοράκι βλέπω. Αυτό είναι το μ, ή το ν …, δεν θυμάμαι κάποιο γράμμα τελοσπάντων του Πυθαγόρα …, της Νικολακοπούλου κάποιου στιχουργού τέλος πάντων … Ελάτε, σοβαρά τώρα, το ΑΦΜ σας παρακαλώ!
A. 6-9-4-4-7-7-5-0-1-1
Ένας υπάλληλος από μέσα: Ο 6-9-4-4-7-7-5-0-1-1 είναι ο 321.367.945-οστός πρώτος αριθμός!
Ε. ψιθυρίζοντας με ένα χαμόγελο υπεροχής: Το σκασμένο, είναι αυτιστικό! Μικρόνους ξέρετε… Το παιδί για τον καφέ. Τι επαγγέλλεσθε;
A. Συνθέτης πρότυπης, πρωτότυπης και δύσκολης τεχνικά κυρίως πιανιστικής μουσικής, εφάμιλλης των συναδέλφων μου του προπερασμένου αιώνα, των δύο Φραγκίσκων και του Γιοχάννες! Μουσική με σαφώς βιρτουόζικο χαρακτήρα, μεγάλα πηδήματα, επαναλαμβανόμενες νότες, μεγάλα ανοίγματα του χεριού, πυκνή αντίστιξη, μα πάνω από όλα μουσική φίλε μου, μουσική με «Μ» κεφαλαίο και πάθος! Μερικοί χαρακτήρισαν τη μουσική μου άπαιχτη, τέτοιες βλακείες λέγονται συχνά για τα καινούρια και μεγαλεπήβολα έργα, άσε που αγνοούν και το φαινόμενο των 100 πιθήκων. Έχω συνθέσει και μουσική για εκκλησιαστικό όργανο καθώς και για πιάνο με πενταλιέρα. Σημειώστε επίσης μια σονάτα για βιολί, μια για τσέλο και ένα πιάνο τρίο. Α! και ένα Πένθιμο Εμβατήριο για το θάνατο ενός παπαγάλου.
Ε. Το σημείωσα. Είστε κάτι σαν τον Θεοδωράκη δηλαδή;
A. Ορίστε;!
Ε. Μουσικοσυνθέτης να γράψω βρε παιδάκι μου; έχετε και κάποιες φοροαπαλλαγές ξέρετε…
A. Μουσικοσυνθέτης με κεφαλαία παρακαλώ! Νομίζω ότι ήρθε ο καιρός μου πια να αναγνωριστώ, στο κάτω-κάτω νεκρός είμαι, στην Ελλάδα ζούμε. Υπήρξα παιδί θαύμα αγαπητέ μου, μπήκα στο Κονσερβατόριο του Παρισιού στην ηλικία των 6 ετών, σπούδασα πιάνο και εκκλησιαστικό όργανο , σε ένα χρόνο ο Κερουμπίνι έτριβε τα μάτια του, κέρδισα βραβεία στο σολφέζ, την αρμονία και το όργανο! Δάσκαλοι μου, α! τι να πρωτοθυμηθώ! Ο αφρός των γάλλων δασκάλων της εποχής μου. Δώδεκα χρονών έδωσα το πρώτο μου ρεσιτάλ στο πιάνο. Στα 14 μου, στα 1828, κρατούσα ήδη στα χέρια μου το opus 1 της μουσικής παραγωγής μου. Στα 25 μου με θεωρούσαν εφάμιλλο βιρτουόζο των Liszt, Thalberg και Kalkbrenner. Αμέ! Να μη σου πω ότι έπαιζα και μαζί με τον αγαπημένο μου Chopin, γείτονας μου ήταν στο Παρίσι, θεός ΄χωρέστον, όταν πέθανε πολλοί μαθητές του ήρθαν σε μένα. Φίλοι μου και οι Λιστ, Σάνδη και Ουγκώ. Ο Λιστ μάλιστα είπε κάποτε ότι είχα την τελειότερη τεχνική που είχε δει ποτέ σε πιανίστα! Τα πράγματα άλλαξαν όταν έχασα τη θέση του διευθυντού του πιανιστικού τμήματος. Ο στριμμένος ο Auber έβαλε τον μαθητή μου, τον Αντωνάκη τον Μαρμοντέλ στη θέση μου, ποιον; τον Αντωνάκη! Μέτριος καθηγητής του σολφέζ, με δυσκολία έπαιζε τα 100 Czerny. Αυτός ο κύριος εκλήθη να διδάξει τις επόμενες γενιές γάλλων μουσικών, μεταξύ αυτών και τον Ντεμπυσσύ, το 1858 του φορέσανε και το μετάλλιο της Λεγεώνας της Τιμής, ίντριγκες, αντισημιτισμός, δολοπλοκίες, μετά μου παραπονιέσαι για την Ελλάδα φίλε μου… Με πήρε από κάτω, σταμάτησα να παίζω, βαριά κατάθλιψη. Μέρα με την μέρα γινόμουν όλο και πιο μισάνθρωπος και μισογύνης. Δεν έβρισκα λόγο να ζω, δεν είχα κάποιον να δοθώ. Ακόμη και η σύνθεση με άφηνε αδιάφορο. Αν δεν ήμουν τόσο κλειστός και παθολογικά ευαίσθητος, αν τα καθημερινά για τους άλλους πράγματα δεν ήταν ανυπέρβλητες για μένα δυσκολίες, ίσως να τα είχα καταφέρει καλλίτερα στη ζωή μου. Η Ιστορία δεν γράφεται όμως με το «αν»… Τέλος πάντων κάπως τα κατάφερα και επέζησα, αξιώθηκα να δώσω και τα «Μικρά Κοντσέρτα» στην αίθουσα Erard. Και να μην ξεχάσω, μετέφρασα στα γαλλικά την Παλαιά και την Καινή διαθήκη, για ανταμοιβή ο Γιαχβέ μου έριξε ένα βαρύ τόμο του Ταλμούδ κατακούτελα και με ξέκανε! Αυτό το παραμύθι κατασκεύασαν για το θάνατο μου, η αλήθεια είναι πιο πικρή, πέθανα μόνος και αβοήθητος στο διαμέρισμα μου στο Παρίσι. Φτιάχνουν περίεργους μύθους για μένα, να ξέρετε όμως ότι τα αληθινά γεγονότα της ζωής είναι το καλλίτερο και συχνά το πιο πονεμένο παραμύθι…
Ε. Ο υπάλληλος έχει ολοκληρώσει με επιτυχία και την έκτη πίστα. Για σιγά άνθρωπε μου, τι με νοιάζουν όλα αυτά; Στην εκπομπή της Φλέσσα νομίζεις ότι ήρθες; Ηρέμησε, να απαντάς σε ότι σε ρωτάνε. Κι εγώ πάω στις συναυλίες του Σάκη αλλά δεν το κάνω βούκινο! Κάθε άνθρωπος έχει τις επιτυχίες του, 20 χρονών εγώ, εμένα που με βλέπεις, τον ίδιο!, έπαιζα τρίτος τερματοφύλακας στον Κεραυνό Κερατσινίου και με ζητήσανε και μεταγραφή στον Αστέρα Βουλιαγμένης! Πρέπει να το γράψω στο κούτελο μου; Λοιπόν, στα υπηρεσιακά μας τώρα. Έγγαμος, άγαμος;
Α. Δεν είχα ποτέ σύζυγο, είχα όμως ένα γιο. Αχ! Ο αγαπημένος μου Ελί. Γεννήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου του 1839. Δεν του φέρθηκα σωστά σαν πατέρας. Οι γραφιάδες αμφισβητούν ότι ήταν δικό μου παιδί, μάλλον για να σώσουν την αξιοπρέπεια μου. Είχε κι άλλο επώνυμο, Delaborde, το όνομα του συζύγου της μητέρας του, τι κρίμα! Γενικά στην οικογένεια ονόματα και επίθετα τα ανακατεύαμε. Στο διαμέρισμα του στο Παρίσι φιλοξενούσε δυο μαϊμούδες και εκατό κάκατους. Την μητέρα του την αγάπησα παράφορα, ήταν πρώην μαθήτρια μου και παντρεμένη με άλλον, την μόνη γυναίκα που αγάπησα ποτέ. Παράνομος έρωτας, γι αυτό και τόσο δυνατός. Έπρεπε να φύγω, να εγκαταλείψω μάνα και παιδί. Σκληρή απόφαση. Βρήκα παρηγοριά στα μαυρόασπρα πλήκτρα, έπαιζα και έγραφα ασταμάτητα. Θυμάμαι εκείνη την εποχή είχα σπάσει το χέρι μου. Στις 10 μέρες έβγαλα το γύψο, συνέθεσα και άρχισα να παίζω τη Σπουδή μου Allegro Barbaro μέσα σε φρικτούς πόνους. Έσβησα τον πόνο της καρδιάς μου μέσα στο φυσικό πόνο… Ονειροπολεί την χαμένη αγαπημένη του:

Ε. Σου χρειάζεται ο Ασκητής κι ο Πιντέρης μαζί κι από κοντά ο Yalom στο τηλέφωνο. Τι να γράψω άνθρωπε μου; Παντρεμένος ή μπακούρι;
A. Γράψτε άγαμος.
Ε. Θρήσκευμα; … Ουπς! Αυτό δεν το ρωτάμε πια…
A. Δεν πειράζει. Βαθειά πιστός στις Εβραϊκές Παραδόσεις! Το δεύτερο μεγάλο πάθος μου μετά την μουσική, η Θεολογία. Αν ζούσα ξανά θα ήθελα να μελοποιήσω ολόκληρη τη Βίβλο!
Ένας μαύρος γάτος διασχίζει την αίθουσα… [Μ]
A. Μπόρις;
Ε. Ορίστε;!
A. Αυτός ο γάτος δεν είναι ο Μπόρις;
Ε. Εμένα ρωτάτε;
Μ. Ο Μπόρις είμαι βρε βλάκα, ποιος ήθελες να είμαι; o Richter με μαύρη γούνα; Αυτός δεν καταδέχτηκε ποτέ να σε παίξει!
A. Ανάγωγε δεν γνώριζε την μουσική μου, γι αυτό!
Ε. Ε, ε, κύριε Αμάν και κύριε Μωρίς! Δημόσια υπηρεσία είναι εδώ, τι είναι αυτά τα πράγματα;
Μ. Μωρή να πεις τη γυναίκα σου παλιογκραβούρα!
A. «Μωρίς» σε είπε Μπόρις, όχι μωρή…
Μ. Σιγά μη με πει και Μωρίς Ραβέλ η παλιοβινιέτα …
Ε. Τι συμβαίνει κύριοι; Εδώ θα λύσετε τις διαφορές σας;
A. Συγχωρέστε μας κύριε εφοριακέ υπάλληλε. Φιλοξενούμαστε με αυτόν τον γάτο και με έναν συνάδελφο εκ Ρωσίας σε ένα σπίτι εδώ πιο πάνω. Είναι ανάγωγος εκ φύσεως. Με πήρε από πίσω φαίνεται, θα του ανοίξω την πόρτα να φύγει.
Ε. Ελάτε κύριε πρέπει να τελειώνουμε, έχω και άλλη δουλειά να κάνω. Ήδη η παραγώγιση των συναρτήσεων μου έχει κόψει. Ξέρετε είναι σαν το αυγολέμονο, δεν μπορεί να περιμένει για πολύ, μετά φτου κι απ’ την αρχή, game over. Ταυτότητα παρακαλώ.
A. Βγάζει το παρακάτω κομμάτι χαρτί και το ακουμπά ευλαβικά πάνω στο γκισέ.

Ε. Δεν αντέχω άλλο, τι καραγκιοζιλίκια είναι αυτά! Θα φωνάξω τον προϊστάμενο [Π]. Κύριε Παντζάρη, κύριε Παντζάρη, για ελάτε εδώ ένα λεπτό… Μπορείτε να ασχοληθείτε λίγο με αυτόν τον κύριο, με παιδεύει εδώ και μια ώρα για φορολογική του υπόθεση, του ζήτησα την ταυτότητα του και μου έδωσε αυτό το χαρτί με κάτι ζωγραφιές πάνω, έλεος πια…
Π. Τι έχουμε εδώ; A! Το Allegro Barbaro του Κάρολου Βαλεντίνου Αλκάν! Ω! Τι τιμή! Κι ο ίδιος αυτοπροσώπως στο ταπεινό εφοριακό μας κατάστημα! Τι τιμή! Τι τιμή!
A. Γνωρίζετε τη μουσική μου κύριε;
Π. Τι ερώτηση;! Και βέβαια τη γνωρίζω! Είμαι ερασιτέχνης πιανίστας, έκανα μια προσπάθεια να παίξω το βαρβαρικό σας αλέγκρο και κατέληξα με ένα στραμπουλιγμένο δεξί και μια τενοντίτιδα στο αριστερό! Κατέφυγα στην παθητική λύση της ακρόασης της μουσικής σας στις εξαίρετες εκτελέσεις των Hamelin, Ringaissen και Gibbons. Προτιμώ τον Gibbons να σας πω την αλήθεια…
Μ. Εγώ προτιμώ την Έφη Θώδη!
A. Σκασμός ηλίθιο τετράποδο. Ακόμη εδώ είσαι; Συγχωρέστε με κύριε Μπετόβεν, ξέρετε Μπετόβεν στα ολλανδικά, Παντζάρης στα ελληνικά, τιμημένο επίθετο, κάτι ξέρω κι εγώ από ονόματα κι επίθετα, παραφέρθηκα κύριε, αλλά με βγάζει εκτός ορίων αυτό το κατά Καρτέσιο τετράποδο αυτόματο! Ποια είναι η γνώμη σας για τη μουσική μου; Φαίνεσθε πολύ ενημερωμένος.
Π. Να σας πω… εντυπωσιάστηκα με τις πρώτες ακροάσεις. Μελετώντας όμως κάπως πιο προσεκτικά τη μουσική σας διαπίστωσα ότι μορφολογικά, αρμονικά και αντιστικτικά είναι, αν και όχι πάντα, σχετικά απλή. Είμαι εραστής της παραμετρικής πολυπλοκότητας ξέρετε και όχι της τεχνικής δυσκολίας. Μη σας κακοφανεί αλλά δεν θα έδινα ούτε μια σελίδα από τα τελευταία πιανιστικά έργα του Μπραμς για σύμπαν το πιανιστικό σας έργο! Πώς να το πω… δεν χαρακτηρίζονται από την σοπενική ευγένεια της μελωδίας, από την σουμανική περίτεχνη αντίστιξη, ή από την λιστική μεγαλοπρέπεια της τεχνικής. Εν τούτοις έχουν μια κάποια γοητεία, είναι προκλητικά για εκτελεστή και ακροατή και μερικές φορές είναι και πρωτοπόρα. Για παράδειγμα στο προαναφερθέν Allegro Barbaro ενώ βάζετε σι ύφεση, οπλισμό για Φα μείζονα, εν τούτοις το έργο είναι στο Λύδιο, πάντα αναιρείτε την ύφεση! Cool! Ο τίτλος δε, προοιωνίζει ένα άλλο Allegro Barbaro που γράφτηκε αργότερα και έγινε αμέσως διάσημο σε αντίθεση με το δικό σας. Αδικία! Γενικά πιάσατε πολλά στον «αέρα». Να για παράδειγμα το Comme le vent, το ήξερε ο συμπατριώτης σας ο Ντεμπυσύ; Το μιμήθηκε; Σίγουρα πάντως μελέτησε τη μουσική σας. Και τι να πει κανείς για το Chemin de fer;! Ήδη από το 1844 προλέγετε την «μηχανιστική» μουσική του επόμενου αιώνα, το Pacific 231 του Χόνεγκερ γράφτηκε 79 χρόνια μετά, το «Εργοστάσιο Σιδήρου» του Μοσόλοφ 84 χρόνια μετά και πολλά άλλα που σίγουρα θα τα γνωρίζετε. Εντυπωσιακή και η Συμφωνία σας για Σόλο Πιάνο. Αν λάβει κανείς υπόψη του όλα αυτά τα επιτεύγματα σας θα καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Ιστορία της μουσικής είναι μερικώς τυφλή, κωφή εν προκειμένω…
Μ. Πέστα μεγάλε τον έκανες ρόμπα τον τύπο… κλωτσιά από Αλκάν … Ωχ! Παλιογαλλιδούλα, μου έσπασες τα πλευρά…
Π. Θα θέλατε να δούμε στο διαδίκτυο τον Gibbons να παίζει το Allegro Barbaro; Είναι εντυπωσιακό!
A. Πολύ ευχαρίστως, δεν γνωρίζω αυτή την εκτέλεση.
Μ. Μπορούμε μετά να κατεβάσουμε και το τελευταίο επεισόδιο του Prison Break;
Π. Στον εφοριακό υπάλληλο: Θα μπορούσατε να σταματήσετε να παραγωγίζετε τα τουβλάκια και να μπείτε στο YouTube. Γίνεται η σύνδεση, στρέφει την οθόνη προς τον Αλκάν και προς εσάς:

A. Υπέροχο! Το παίζει καλλίτερα κι από εμένα!
Π. Γιατί δεν γράφετε πια;
A. Γιατί έχω πεθάνει κύριε!

σΒμπΑ!

---

Scores Download
Μπορείτε να κατεβάσετε το Allegro barbaro του Alkan σε PDF (έκδοση 3euk1L4) από εδώ.

---

Σημειώσεις & Πηγές
* Ξαναδιαβάζοντας το κείμενο αργά το βράδυ και με διάθεση επί τα βελτίω σκέφτηκα ότι σε όποιο σημείο κι αν βρίσκεσαι στη ζωή σου και σε οποιαδήποτε κατάσταση, πάντα μπορείς να ελπίζεις ότι τα πραγμάτα μπορούν να πάνε και καλλίτερα. Απλή σκέψη, να όμως που ο Αλκάν δεν την έκανε κι έφαγε το Ταλμούδ στο κεφάλι.
* «Ό,τι δεν σε σκοτώνει σε κάνει πιο δυνατό» λέει η αισιόδοξη, κρατούσα και πλέον συμφέρουσα άποψη. Ό,τι δεν σε σκοτώνει μπορεί να σε αφήσει όμως απλά ανάπηρο! Ο παράνομος έρωτας και ο Μαρμοντέλ άφησαν τον Αλκάν συναισθηματικά ανάπηρο, ευτυχώς για εμάς όχι μουσικά. Η ελεύθερη πτώση του Ταλμούδ στην κεφαλή του ήταν το Χέρι του Θεού. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις ο Θεός αποτελειώνει αυτό που αφήνει μισό η Μοίρα.
* Αν δεν σας ξένισε τι δουλειά έχει ο νεκρός Αλκάν στην Ε' Εφορία Πειραιά αλλά αντίθετα αναρωτιέστε τι δουλειά έχει ένας ομιλών μαύρος γάτος στην Δημόσια Υπηρεσία, δείτε εδώ και εδώ.
* Η μουσική του Alkan είναι ένα παράδειγμα μουσικής τεχνικά πολύ δύσκολης, αλλά όχι παραμετρικά πολύπλοκης (δικός μου όρος, πιθανόν όχι πετυχημένος). Το Allegro barbaro θα μπορούσε να το αναλύσει μορφολογικά και αρμονικά και ένας καλός τριτοετής σπουδαστής Υποχρεωτικού Αρμονίας. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλη του η μουσική παραγωγή είναι έτσι, ούτε ότι αξιολογεί την μουσική του. Απλά το φέρνω σαν ένα επιπλέον παράδειγμα γι αυτό το άρθρο μου. Ο Παντζάρης είναι υπερβολικός όταν συγκρίνει τον Alkan με τον Brahms.
* Συνέχισα την παραγωγή μύθων γύρω από τον Alkan, οι περισσότερες πάντως πληροφορίες που παραθέτω στην αφήγηση μου είναι ιστορικά τεκμηριωμένες.

Για πιο έγκριτες βιογραφίες του συνθέτη συμβουλευτείτε τους κατωτέρω συνδέσμους (μην παραλείψετε το άρθρο του Gibbons):
* Charles-Valentin Alkan, άρθρο της Wikipedia.
* Alkan Society website, με δισκογραφία, συνδέσμους στο διαδίκτυο και videos από το YouTube.
* Unriddling Alkan, μια διάλεξη που δόθηκε στην Alkan Society στις 25 Φεβρουαρίου του 2003 και αναφέρεται στις Εβραϊκές ρίζες του Alkan.
* The Myths of Alkan, από τον Jack Gibbons. Από μια ομιλία για τον Alkan του Gibbons στο BBC 3.

Ο Μπόρις σε Νέες Περιπέτειες: Το Μάθημα

Ήλπιζα ότι θα τους ξεφορτωνόμουν γρήγορα παρόλο που τους αγαπούσα. Μου’ χε βγει ο ώμος με το να κουβαλάω Στολίτσκαγιες και Σέρκοβες από τον ΓΔ Ακριβόπουλο, άσε που κάποια στιγμή πέρασαν και σε γούστα της άλλης πλευράς του Ατλαντικού και να και οι Ιάκωβοι Δανιήλ και να οι Μοργάνοι καπεταναίοι. Δόξα τω Θεώ οικονομικό πρόβλημα δεν είχα, η θέση του απλού υπαλλήλου στο Δημοτικό Κρεματόριο της Βραχούπολης μου εξασφάλιζε άνετα τα προς το ζειν.

Ο Μοδέστος έτρεφε μια πατρική αγάπη για τον Μπόρις, ο Μπόρις έτρεφε μια αναπαραγωγική αγάπη για όλα τα θηλυκά ανεξαρτήτως γονότυπου ή φαινότυπου. Γύρω στις 12 το μεσημέρι όταν το χθεσινό μεθύσι είχε ξεθυμάνει πια και το αυριανό δεν είχε ακόμη αρχίσει, ο Μοδέστος προσπαθούσε να μορφώσει μουσικά τον Μπόρις. Όταν ήταν νέος είχε εντυπωσιασθεί από τον τρόπο που ο Ιωσήφ Φούξιος είχε παρουσιάσει την αντίστιξη στα Βήματα προς τον Παρνασσό του, παρόλο το κρύο που θα έκανε όταν έφτανες τελικά ‘κει πάνω: ο Διδάσκαλος Αλοίσιους παραδίδει τελετουργικά την ιερή γνώση της αντίστιξης στον φιλόπονο και φιλομαθή μαθητή του Γιοζέφους. Αυτός λοιπόν θα έπαιζε το ρόλο του Αλοίσιους κι ο αλητήριος το ρόλο του Γιοζέφους. Είχε σκεφτεί μάλιστα να ονομάσει το εγχειρίδιο που θα εξέδιδε μετά από μερικά χρόνια σε Βήματα προς το Φαλακρό Βουνό. Αμ δε, ούτε σε σενάριο του Λέμου δεν θα έστεκε κάτι τέτοιο…

Ο Μοδέστος άλλαξε δυο τρία ζευγάρια γυαλιά μέχρι να βρει τον τεχνητό φακό που θα διόρθωνε το φυσικό του ελαττωματικό, ήπιε μια γουλιά τσάι με ουίσκι σε αναλογία ευγενών αερίων προς οξυγόνο στην ατμόσφαιρα και ξεκίνησε επίσημα:

- Με τη βοήθεια του Θεού θα εξετάσωμεν σήμερον την τεχνικήν του basso ostinato, ήτοι την τεχνικήν του επιμόνου βασίμου ούτως ειπείν εις την ρωσικήν.

- Για το μπάσιμο σε καμιά επίμονη γκόμενα θα πούμε τίποτα; τον διέκοψε με αυθάδεια δημοσιογράφου ο Μπόρις.

- [ff] Σκασμός, ούρλιαξε ο Μοδέστος κι ο Μπόρις αναπήδησε μακριά σαν τα έξι μπαλάκια των Πινγκ, Πονγκ και Πανγκ, αυτό που κάνουμε σήμερα κάποια μέρα θα είναι γραμμένο σε μια σελίδα της Ιστορίας!

- [pp] Μέχρι στιγμής πάντως μόνο σελίδες παρανομίας έχουμε γράψει, ψέλλισε από απόσταση ασφαλείας ο Μπόρις.

Μου άρεσε να τους χαζεύω από μακριά. Ο άνθρωπος σε πνευματικές αναζητήσεις, το ζώο σε σαρκικές, με το ζώο να τα καταφέρνει και στις δυο καλλίτερα.

- Επανέρχομαι και δεν θα επιτρέψω άλλες διακοπές, είπε σοβαρά ο Μοδέστος.

Ο Μπόρις ήξερε πότε δεν τον παίρνει άλλο, έξυσε το μολύβι του, άνοιξε το πεντάγραμμό του στο τραπεζάκι που του είχα παραχωρήσει και σταύρωσε τα νύχια του. Έφερε στο μυαλό του τη νοστιμούλα καθηγήτρια ρυθμοστοματικής αγωγής που είχε γνωρίσει στο ωδείο πρόσφατα και ετοιμάστηκε για ό, τι ανιαρό θα ακολουθούσε.

- Ένα ostinato είναι ένα μοτίβο, μια φράσις, ούτως ειπείν ένα μελωδικόν, ή ρυθμικόν πρότυπον το οποίον επαναλαμβάνεται «επιμόνως» κατά την διάρκειαν μιας συνθέσεως. Η επανάληψις ουδόλως οφείλει ούτως ειπείν να είναι ακριβής, αρκεί να είναι απλώς αναγνωρίσιμος. Όταν η επαναλαμβανομένη γραμμή βρίσκεται εις το βάσιμον ούτως ειπείν, η τεχνική ονομάζεται basso ostinato. Η άρια When I am Laid in Earth του εξαίρετου πλην εκλιπόντος συναδέλφου Ερρίκου Περσέλλου αποτελεί λαμπρόν παράδειγμα της εξεταζομένης ούτως ειπείν τεχνικής.

Παραδόξως δεν υπήρξε διακοπή από το γάτο. Ο Μοδέστος αναζήτησε γύρω του βλέμματα θαυμασμού, εγώ τον φιλοδώρησα πλουσιοπάροχα, ο Μπόρις παρέμεινε ακίνητος, ποιος ξέρει ο σάτυρος τι ιστορίες έφτιαχνε με το μυαλό του με τη δασκαλίτσα της ρυθμοστοματικής…

- Επί της επαναλαμβανομένης γραμμής του βασίμου, νέον αρμονικόν και μελωδικόν υλικόν προστίθεται, ή παραλλάσσεται, βάσει σχεδίου ούτως ειπείν, το ήδη υπάρχον. Εις εκάστην των επαναλήψεων αυξάνεται η πολυπλοκότης της επεξεργασίας αν και δεν αποκλείεται ουδόλως η χαλάρωσις της υφής.

Σταμάτησε φανερά περήφανος, ήπιε μια γουλιά τσουίσκι, ήπιε άλλη μια, ήπιε και την τελευταία. Ακολούθησε σιωπή για να κατασταλάξουν οι νεοαποκτηθείσες γνώσεις. Τη σιωπή έσπασε το πετρελκινητό του Μπόρις. Το κοίταξα με θαυμασμό καθώς το έβγαζε από την τσέπη του, εμείς είχαμε ακόμη κινητούς τηλέγραφους, στη μητέρα Ρωσία είχαν ήδη κυκλοφορήσει τα κινητά νέας γενιάς με δίχρονους βενζινοκινητήρες και ενσωματωμένο κασετόφωνο οκτώ τράκων!

- Συγνώμην διδάσκαλεν, είναι ο εξάδελφος Μπεγκεμότ από την πατρίδαν, πρέπει να απαντήσω ούτως ειπείν, είπε σοβαρά και σεβαστικά ο Μπόρις. Ο Μοδέστος έγνεψε καταφατικά. Εγώ από ευγένεια αποσύρθηκα στην κουζίνα για να φτιάξω άλλη μια κούπα τσουίσκι. Μου φώναξε από το σαλόνι:

- Το τσάι σκέτο σε παρακαλώ, χμ, χωρίς τσάι δηλαδή!

Σε λίγα λεπτά όλα ήταν έτοιμα να ξαναρχίσει το μάθημα, ο Μοδέστος ρούφηξε το 1/3 του περιεχομένου της κούπας που του προσέφερα και ολοκλήρωσε χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια με τα υπόλοιπα 6/9. Το πετρελκινητό του Μπόρις σφύριξε ένα ντο5 με λίγο από σι4.

-Συγνώμην και πάλιν διδάσκαλεν, μου τελειώνει το πετρέλαιον εις το κινητόν μου ούτως ειπείν, θα το πληρώσω πετρελαίου άμα το πέρας του μαθήματος.

Υπόδειγμα μαθητή ο Μπόρις, αν και ήμουν σίγουρος ότι μες το μυαλό του ότι η ρυθμοστοματική θα αναστέναζε σαν τον υπερσιβηρικό.

Κουρτίνα, δεύτερη πράξη για τον Μοδέστο:

- Συγγενείς μορφαί του επιμόνου βασίμου είναι ούτως ειπείν η πασακάλια και η σακόνα, αγαπηταί μορφαί των βαρόκων Διδασκάλων. Εις το παρόν σημείον θεωρώ ότι αρκούντως εκαλύφθει το θεωρητικόν μέρος του υπό εξέτασιν αντικειμένου. Ας προχωρήσωμεν πάραυτα εις ένα παράδειγμα το οποίον ούτως ειπείν θα δοκιμάσει τας μέχρι τούδε αποκτηθείσας γνώσεις μας.

Ιδού η πρότυπος φράσις ενός επιμόνου βασίμου…

Ο Μοδέστος κινήθηκε προς την Καρβουνόβα. Έσπευσα να κινηματογραφήσω το γεγονός με την καινούρια μου κάμερα λιγνίτη από τον Ισπανό.

- Τι έχομεν εδώ; ερώτησε ο Μοδέστος σα να απευθυνόταν σε πολυπληθές ακροατήριο.

- Μάθημα! απάντησε με σοβαρότητα ο έκφυλος.

- Εννοώ ποίας δυνατότητας εγκυμονεί περί της εναρμονίσεως του και περαιτέρω επεξεργασίας του αυτό το βάσιμον;

- Εγώ θα ‘θελα να εγκυμονήσω καμιά… ξέφυγε του Μπόρις.

- [fff] Σκασμός γάιδαρε! ούρλιαξε στο γάτο, η φωνή του Μοδέστου ακούστηκε σα κύμβαλο 30 ιντσών που πέφτει από τον τέταρτο όροφο πολυκατοικίας στις μπάσες χορδές του πιάνου.

- Διακρίνω μια δυνατότητα εναρμόνισης του με σχέσεις τρίτης, προσπάθησα να δικαιολογήσω το “μουσικός” που γράφει η ταυτότητά μου.

- Λαμπρά!, με επιβράβευσε ο Μοδέστος.

- Όπα της ο χοντρούλης και νόμιζα ότι τα αυτιά του ήταν μόνο για να συγκρατούν τα γυαλιά του, είπε ο Μπόρις χωρίς καν να με κοιτάξει. Ένοιωσα να ανεβαίνει το αίμα στο κεφάλι μου, να με πει χοντρό η μαυροκατσούλα! Ο Μοδέστος μου έκανε νεύμα να μη δώσω συνέχεια.

- Ορίστε μια εναρμόνισις ούτως ειπείν του προτύπου θέματος με σχέσεις τρίτης. Ό, τι υπονοείται αρμονικώς υπό της αριστερής χειρός, υλοποιείται λογικώς ούτως ειπείν υπό της δεξιάς. Την ώρα που ο Μοδέστος έπαιζε την εναρμόνιση του στο πιάνο ο Μπόρις έχωσε βαθειά τα νύχια του στα θηκάρια τους και πήρε να ξύνεται κάτω απ’ τον αφαλό…

- Καλό ρε Μόδι αλλά μπαναλαρία, μοιάζει με ύμνο της προοδευτικής δεξιάς. Για τσάκω κάτι πιο σικάτο ούτως ειπείν για να το ξανασκεφτείν. Ο Μπόρις σχεδόν τον πέταξε από το σκαμπό και μου ‘κλεισε πονηρά το μάτι. Σκέφτηκα αβίαστα τη χημική σύνθεση της φόλας…

- Τολμηρόν ούτως ειπείν. Οφείλομεν να επανεξετάσωμεν… δεν πρόλαβε να τελειώσει τη φράση του ο Μοδέστος…

- Ρε Μόδι, γαμώ τη χοληστερίνη μου, κουράστηκα. Αν συνεχίσουμε έτσι ούτε αύριο δεν τελειώνουμε κι εγώ έχω ραντεβού σε μια ώρα κι ούτε μπάνιο έχω κάνει ούτε τα νύχια μου έχω κόψει. Το πράγμα είναι απλό, κάθεσαι στην καρβουνο πως τη λεν και το παίζεις, να, έτσι απλά. Αν μου ξανάκλεινε το μάτι είχα έτοιμο νέφτι για το κώλο του!

Ο Μπόρις στον Πειραιά

Κυνηγημένος από τον μνησίκακο δάσκαλο Νικόλαο με τα δυο επώνυμα, τον ιντιγκαδόρο Καίσαρα και τον διεστραμμένο εθνικόφρονα μουσικοκριτικό Στάσοβ, ο μεσήλικας πια Μοδέστος διαφεύγει με μια ταχυδρομική άμαξα στην Οδησσό κι από εκεί μ’ ένα φορτηγό πλοίο στον Πειραιά. Στις αποσκευές του, δυο διασωθέντα – για πολύ λίγο - μπουκάλια βότκα και ο μαύρος γάτος του Μπόρις. Μου είχε στείλει ένα vapor-mail στον ατμοκίνητο υπολογιστή μου και τον περίμενα αργά το βράδυ κοντά στις παράγκες του τελωνείου κρατώντας στο χέρι τον κινητό μου τηλέγραφο ανοικτό. Είναι πολύ πιθανόν να είχαν ειδοποιηθεί οι ελληνικές αρχές γι’ αυτό αμέσως μετά τους εγκάρδιους εναγκαλισμούς και αφού έφτυσα μερικές τρίχες μετά το φλογερό φιλί του Μπόρις, τους πήρα και τους έκρυψα στο κελάρι του πύργου μου στην Καστέλα. Λάθος κίνηση, το πρωί μόνο οι ετικέτες από τα πανάκριβα παλιά κρασιά μου είχαν απομείνει (το περιεχόμενο κατανάλωσε ο Μοδέστος, τις φιάλες θρυμμάτισε ο Μπόρις). Δεν μπόρεσα να του θυμώσω, πάντα τον αγαπούσα και τον εκτιμούσα και μεταξύ μας τον ζήλευα για όσα είχε και δεν είχα.

- Μα που το βάζεις τόσο πιοτό, θα καταστρέψεις το συκώτι σου, τον ρώτησα το επόμενο πρωινό κοιτώντας λοξά τον Μπόρις που διόρθωνε μια ακαταστασία στην πολύτιμη κατ’ αυτόν γούνα του.

- Χωρίς νερό να κυλίσει δεν γυρνά ο μύλος, μου είπε, εξάλλου το συκώτι μου είναι ήδη κατεστραμμένο και παρόλα αυτά νοιώθω μια χαρά. Περιττό όργανο, όπως η βιόλα στην ορχήστρα…

Για το συκώτι συμφωνούσα, για τη βιόλα δεν ήθελα να το συνεχίσω παρόλο που κατ’ αρχήν και σ’ αυτό συμφωνούσα. Ο γάτος καθάρισε το λαιμό του έστριψε το αριστερό του αυτί περίπου 30 μοίρες, ίσιωσε το μουστάκι του και τραγούδησε με νόημα μια κατιούσα δεύτερη μεγάλη ακολουθούμενη από μια ανιούσα τέταρτη καθαρή. Έκλεισε τα μάτια του υποκριτικά σα να άκουγε την συνέχεια…

- Το κωλόγατο, τι εμπνεύσεις έχει, είπε ο Μοδέστος μέσα από τα δόντια του.

- Τι αυτός τα γράφει, ρώτησα έκπληκτος!

- Τώρα γράφει μια όπερα για το συνονόματό του τσάρο. Αν δεν έπινε κι αυτός θα τον είχε στο τσεπάκι του τον αυστριακό, μουρμούρισε ο Μοδέστος με εθνικιστική κακία. Λίγο στην αρμονία και στην ενορχήστρωση χωλαίνει, γι’ αυτό μας την έπεσε ο Νικόλαος κι ο άλλος ο ατάλαντος ο Καίσαρας. Στα παλιά του τα παπούτσια όμως –δεν ξεστόμισε το σύνηθες, δεν έβριζε ποτέ ο Μοδέστος όταν ήταν πιωμένος και πάντα ήταν – επιμένει να συνδέει πέμπτη - έκτη με ευθεία κίνηση και να προτιμά την υποτονική από τον προσαγωγέα...

Σκέφτηκα πόσα κοινά είχε ο Μπόρις με τους μαθητές μου, αλλά δεν είπα τίποτα.

- Κύριος, μπορούσε ίσως πηγαίνει Μπόρις σε πιάνο ένα, είπε σε σπαστά ελληνικά ο Μπόρις.

-Μπορείτε να μου μιλάτε στα ρωσικά, γνωρίζω τη γλώσσα σας επαρκώς κύριε, του απάντησα όσο πιο φυσικά μπορούσα. Πρώτη φορά απευθυνόμουν σε μέλος της κατώτερης διατροφικής αλυσίδας προσφωνώντας το, “κύριε”. Τα ρωσικά τα μιλούσα καλά, δέκα ολόκληρα χρόνια ήμουν κατάσκοπος του κονσερβατουάρ του Παρισιού στο Ωδείο της Αγίας Πετρούπολης.

- Θέλει πιάνο, είπε ο Μοδέστος, θέλει να σε εντυπωσιάσει, ο κωλόγατος…

- Δεν είναι τόσο φρόνιμο, είπα, θα κάνει θόρυβο και ίσως να μας παρακολουθούν. Έχω όμως μια Carvounova της οποίας μπορούμε να ρυθμίσουμε χαμηλά το βόλιουμ.

Άνοιξα το πορτάκι πίσω από την Carvounova, έβαλα μερικά κάρβουνα, τα άναψα και ρύθμισα τον καρβουνομηχανισμό. Έκανα νόημα στον Μπόρις να πλησιάσει. Ο γάτος πλησίασε με μεγαλόπρεπη ηρεμία και κάθισε στο σκαμνάκι. Κουνιόταν λίγο περίεργα καθώς περπατούσε, αλλά μάλλον προσπαθούσε να μιμηθεί το κρυφό ίνδαλμά του τον Πέτρο, κάτι που σίγουρα δεν άρεσε στον Μοδέστο. Ζήτησε ένα μαξιλαράκι γιατί του έπεφτε κοντό το σκαμνάκι. Συγκεντρώθηκε, μάζεψε την ουρά ανάμεσα στα πόδια του και έπαιξε:

(στο ρόλο του γάτου Μπόρις ο πολωνός γάτος Ραμσής)
στον Γ.Π, σε ανάμνηση των χρόνων που προσπαθούσαμε να ψυχολογήσουμε τον κλειστοφοβικό γάτο του Erwin.