Κατασκευή Συγχορδιών 6ης Αυξημένης

Ένας μνημονικός κανόνας για την κατασκευή συγχορδιών 6ης αυξημένης.

Το αρχείο σε μορφή PDF κατεβάζετε από εδώ.

Άλλος ένας κύκλος

Κι άλλος ένας εδώ.
 

Saxlude, for alto sax (2021)

 

DIMEL 1 (2021)

 

COREA: Spain (1971)

 

To Spain του Chick Corea σε PDF.

Υλικό που επεξεργάστηκα από το διαδίκτυο.

Περιέχει χειρόγραφο του Corea  με το θέμα, απόσπασμα από το Aranjuez, που ήταν και πηγή έμπνευσης του κομματιού˙ το κυρίως κομμάτι, έτσι όπως το εξέδωσε ο Corea για πιάνο στις εκδόσεις Litha Music Company το 1972 στη συλλογή “Ten Piano Pieces” και τέλος, τον αυτοσχεδιασμό του, στο album "Light as a Feather" (1971), σε καταγραφή από κάποιον Felicien, δυστυχώς δεν έχω περισσότερα στοιχεία γι’ αυτόν.

Το αρχείο μπορείτε να κατεβάσετε από εδώ.

Ο Schoenberg για τους μαθητές του...

Βρήκα σε μια ομάδα, εδώ στο FB, την ακόλουθη δήλωση του Schoenberg˙ την μεταφράζω ελεύθερα αποφεύγοντας να σχολιάσω, μόνο να θυμίσω, ότι ανάμεσα σε αυτούς που είχε αποθαρρύνει ήταν κι ο Cage, ο οποίος σίγουρα είχε το απαραίτητο πάθος…

“Θεωρώ ένα από τα μεγαλύτερα προσόντα μου ως δάσκαλος, την ικανότητά μου να αποθαρρύνω την πλειονότητα των μαθητών μου από το να γίνουν συνθέτες. Από τις εκατοντάδες των μαθητών μου, τελικά, έξι με οκτώ γίνονται συνθέτες. Θεωρώ, ότι αυτοί που χρειάζονται ενθάρρυνση πρέπει να αποθαρρύνονται, έτσι ώστε, μόνον αυτοί για τους οποίους η σύνθεση είναι μια εσωτερική ανάγκη, ένα πάθος, να συνεχίζουν, έστω κι αν έχουν αποθαρρυνθεί χιλιάδες φορές.” (Riggs, 2010, p.19)

*

Η ιστορία με τον Cage πάει κάπως έτσι:

S. Ή θα κάνεις αυτό που σου λέω, ή θα χτυπάς συνέχεια το κεφάλι σου στον τοίχο.

C. Προτιμάω να χτυπάω το κεφάλι μου στον τοίχο.

MOZART: Αllegro in D

To 2018 ένα άγνωστο μέχρι τότε Allegro σε Ρε μείζονα του Mozart αποκτήθηκε από το Salzburg Mozarteum Foundation, από ένα Γάλλο-Ολλανδό μηχανικό, που με τη σειρά του το έχει αποκτήσει τη δεκαετία του ’20 από το Παρίσι. Ειδικοί στη μουσική του Mozart διαβεβαίωσαν, ότι το κομμάτι είναι αυθεντικό, πιθανώς γράφτηκε το 1773, όταν ο Mozart ήταν στο Παρίσι και είναι πιανιστική μεταγραφή κάποιου ορχηστρικού έργου.

Το κομμάτι κατεβάζετε από εδώ.

and on the seventh day He rested... (1998)

 

Dimitri Sykias

and on the seventh day He rested... 

for Piccolo & Marimba

(1998 - rev. 2020)

Finale 98 / Sibelius 2020.8 / NotePerformer 3.3.2 / Logic Pro 10

Ασκήσεις Ανάλυσης Μελωδιών στο ύφος Μπαρόκ

 

Το αρχείο PDF μπορείτε να κατεβάσετε από εδώ.

Ο σπουδαστής της Αντίστιξης, πριν ασχοληθεί με τη σύνθεση δύο ή περισσότερων φωνών, καλό θα είναι να μελετήσει την κατασκευή μελωδικών γραμμών σε ύφος μπαρόκ. Αυτές οι μελωδίες ανθολογήθηκαν γι’ αυτόν ακριβώς το σκοπό και προέρχονται αποκλειστικά από έργα του J.S. Bach.

Προτείνουμε τον παρακάτω τρόπο μελέτης:

1. Να παίξετε αρκετές φορές αυτές τις μελωδίες στο πιάνο, σε σημείο που να μπορείτε να τις ανακαλείτε από μνήμης.

2. Να βρείτε την έκταση της κάθε μελωδίας και να γράψετε τον σκελετό της. Ποιες βαθμίδες της κλίμακας χρησιμοποιούνται στο σκελετό της καθεμιάς μελωδίας;

(Σημ. Στην αρχή αφαιρέστε όλους τους ξένους (μη αρμονικούς) φθόγγους. Μετά εντοπίστε τους “βασικούς” φθόγγους που απαρτίζουν τον σκελετό της κάθε μελωδίας. Γι’ αυτήν την εργασία θα πρέπει να εναρμονίσετε τις μελωδίες ή να αναζητήσετε την εναρμόνιση στις πλήρεις παρτιτούρες των έργων. Οι πιο προχωρημένοι σπουδαστές μπορούν να αναλύσουν τις μελωδίες κατά Schenker.)

3. Να σημειώσετε τα μοτίβα που διακρίνετε σε κάθε μελωδία.

4. Βρείτε την κορυφή (climax) κάθε μελωδίας. Πως προσεγγίζεται; Πως εγκαταλείπεται; Υπάρχουν κορυφές που επαναλαμβάνονται, κι αν ναι, γιατί κατά τη γνώμη σας;

5. Εντοπίστε τα πτωτικά σημεία και χαρακτηρίστε τις πτώσεις (π.χ. τέλεια, μισή, κ.τ.λ.) Θα βοηθηθείτε από την πλήρη παρτιτούρα (full score) των έργων από τα οποία προέρχονται τα αποσπάσματα.

6. Χαρακτηρίστε το σχήμα (contour) κάθε μελωδίας (π.χ. αψίδα, ανεστραμμένη αψίδα, γραμμική ανιούσα, κ.τ.λ.) και σχεδιάστε το σε απλό ή μιλιμετρέ χαρτί. Συγκρίνετε μεταξύ τους τα σχήματα των δοσμένων μελωδιών.

7. Βρείτε τα έργα από τα οποία προέρχονται αυτές οι μελωδίες και ακούστε τα ολόκληρα. Αναλύστε αρμονικά τις δοσμένες μελωδίες από την πλήρη παρτιτούρα.

8. Για κάθε μια μελωδία που ακολουθεί συνθέστε μία ανάλογη δική σας. Προσοχή στο ύφος, πρέπει να είναι μπαρόκ.

9. Για τις παραπάνω εργασίες συμβουλευτείτε κλασικά εγχειρίδια αντίστιξης (π.χ. Kennan, Benjamin, Schubert, κ.τ.λ.)

Piano Sonatina 8 (2018)

 

Czerny Variations

Μια από τις παλαιότερες - ήδη από το Μεσαίωνα - και σημαντικότερες τεχνικές μουσικής σύνθεσης είναι αυτή των παραλλαγών. Γενικά, οποιαδήποτε τροποποιημένη / αλλοιωμένη / επεξεργασμένη επανάληψη μιας μουσικής ιδέας εντάσσεται σ’ αυτήν τη τεχνική. Η μουσική ιδέα μπορεί να είναι ένα βάσιμο, ένας αρμονικός σκελετός, ένα μοτίβο, μια φράση, ή ένα θέμα σε διμερή ή τριμερή μορφή. Η τεχνική της παραλλαγής μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε τμήμα ενός έργου ή ως ανεξάρτητη φόρμα όπως στην περίπτωση του “θέματος με παραλλαγές”.

Η τεχνική των παραλλαγών χρησιμοποιείται:

• στο basso ostinato (επίμονο βάσιμο)

• στην Passacaglia (πασακάλια)

• στην Chaconne (σακόν)

• σε διάφορες επεξεργασίες του Λουθηρανικού Χορικού

• στη φόρμα Θέμα & Παραλλαγές

Στο δεύτερο μέρος του "Anleitung zum Fantasieren auf dem Pianoforte", op. 200 ο Czerny δίνει ένα θέμα σε διμερή μορφή ΑΒ - το Β πρέπει να συνθέσει ο σπουδαστής - κι ένα σύνολο παραλλαγών του, όπου δίνεται μόνο η αρχή της καθεμιάς. Λάβετε υπόψη, ότι οι παραλλαγές αυτές προορίζονται για αυτοσχεδιασμό στο πιάνο, σύμφωνα με τη διαδεδομένη πρακτική της εποχής. Εντούτοις, κάλλιστα μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ως εργασία στο χαρτί, όπου ο σπουδαστής-συνθέτης μπορεί να χρησιμοποιήσει πιο πολύπλοκες διαδικασίες σύνθεσης.

Συμπλήρωσα το Β της διμερούς μορφής του θέματος και σχεδόν όλες τις παραλλαγές, που την αρχή τους δίνει ο Czerny, πρόσθεσα και μερικές δικές μου.

Αντέγραψα το μέρος του op. 200 που αφορά στις παραλλαγές, το αρχείο μπορείτε να κατεβάσετε από εδώ.

Οργανωμένος Καλλιτεχνικός Βίος κατά Satie

 

Ένας καλλιτέχνης πρέπει να διάγει βίο οργανωμένο. Ακολουθείστε τις αναπροσαρμοσμένες στην εποχή μας συμβουλές του Eric Satie, για ορατά αποτελέσματα σε δυο βδομάδες:

07.18: Έγερση, εκτός από τις Τρίτες, όπου η έγερση μετατίθεται στις 03.19.

07.18-07.10: Πρωινό. Αυτό σημαίνει ότι το πρωινό σας, θα βρίσκεται πάντα στο παρελθόν.

07.18-10.23: Χαμένος χρόνος.

10.23-11.47: Έμπνευση-δημιουργία Ι.

11.47-12.11: Ψυχολογική προετοιμασία για το γεύμα.

12.11-12.14: Γεύμα.

12.14-13.19: Χαμένος χρόνος.

13.19-14.53: Χαμένος χρόνος, απασχολούμενοι όμως στο κινητό σας, με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

14.53-15.12: Χαμένος χρόνος (καθαρός, χωρίς κινητό).

15.12-16.07: Έμπνευση-δημιουργία ΙΙ.

16.27-18.47: Διάφορες ενασχολήσεις, όπως, ξιφασκία, διαλογισμός, ακινησία (πνευματική-σωματική), κολύμβηση, σκάκι, κέντημα, πλέξιμο, αναβάθμιση των Windows, κ.τ.λ.

18.47-19.16: Ψυχολογική προετοιμασία για το δείπνο.

19.16-19.20: Δείπνο.

19.20-20.09: Χαμένος χρόνος (καθαρός).

20.09-20.59: Μελέτη συμφωνικής μουσικής, τραγουδάμε το μέρος της βιόλας δυνατά, καθαρά και φωνομετρικά.

20.59-10.37: Ψυχολογική προετοιμασία για βραδινή κατάκλιση.

10.37: Κατάκλιση.

Για καλύτερη πνευματική και σωματική απόδοση να τρέφεστε μόνον με λευκές τροφές: ασπράδι αυγού, ζάχαρη, τριμμένα κόκαλα, λίπος νεκρών ζώων, αλάτι, καρύδες, κοτόπουλο μαγειρεμένο σε θαλασσινό αφρό, μούχλα φρούτων, ρύζι, γογγύλια, άσπρο τυρί, σαλάτα βαμβακιού και ορισμένα είδη ψαριών χωρίς την πέτσα, το κεφάλι, το σώμα και την ουρά τους. Να βράζετε το κρασί σας και μετά να το πίνετε κρύο ανακατεμένο με χυμό φούξιας. Να έχετε μια ευχάριστη διάθεση όταν τρώτε, αλλά να μην μιλάτε κατά τη διάρκεια των γευμάτων, υπάρχει κίνδυνος πνιγμού.

Να αναπνέετε προσεκτικά, λίγο-λίγο τη φορά.

Να μην χορεύετε συχνά.

Όταν περπατάτε, να έχετε πάντα κουμπωμένο το πανωφόρι σας και να κοιτάτε σταθερά προς τα πίσω.

Να έχετε πάντα σοβαρή έκφραση στο πρόσωπό σας. Να γελάτε χωρίς τη θέλησή σας και να ζητάτε πάντα συγνώμη στο τέλος.

Να κοιμάστε βαθιά και με το ένα μάτι ανοικτό. Προτιμήστε κυκλικά κρεβάτια, με μια τρύπα στη μέση, όπου θα χώνετε το κεφάλι σας. Κάθε μία ώρα, ο σύντροφός σας, να σας παίρνει την θερμοκρασία και να σας δίνει μια άλλη.

Και μια τελευταία συμβουλή από φίλο ιατρό: να καπνίζετε, αν δεν καπνίσετε εσείς, θα καπνίσει κάποιος άλλος για σας.

Ελεύθερη Ατονική Μουσική

Το ebook μπορείτε να κατεβάσετε από εδώ.

Από παλιά συνήθιζα, όταν διάβαζα ένα βιβλίο μουσικής, μαθηματικών, ακόμη και λογοτεχνίας, να κρατώ σημειώσεις. Στην αρχή χειρόγραφες, μετά στο Word, και τώρα πια στο LaTeX. Έτσι λοιπόν, το καλοκαίρι του '18, μετά από τριάντα περίπου χρόνια που το είχα διαβάσει για πρώτη φορά, πήρα να μελετήσω ξανά το εγχειρίδιο του Julian Falk, για την ελεύθερη ατονική μουσική. Ήθελα, για εκπαιδευτικούς κυρίως σκοπούς, να βρω έναν τρόπο να γεφυρώσω την απόσταση ανάμεσα στην τονική αντίστιξη και τη δωδεκάφθογγη τεχνική σύνθεσης, που διδάσκεται, συνήθως, στο πρώτο έτος του αντίστοιχου μαθήματος. Άρχισα πάλι να κρατώ λεπτομερείς σημειώσεις και να λύνω τις ασκήσεις, και μέχρι να τελειώσουν οι διακοπές του καλοκαιριού – με τις διάφορες προσθήκες και διορθώσεις, η εργασία κράτησε μέχρι το φετινό καλοκαίρι του '20 – οι σημειώσεις εξελίχθηκαν, αφενός, σε μια πλήρη μετάφραση του εγχειριδίου, αφετέρου, οι προσθήκες ήταν τόσες πολλές - μάλλον ένα νέο εγχειρίδιο, βασισμένο στη μέθοδο του Falk - χωρίς να χαθεί, πιστεύω, η ουσία του. Κατά τη στοιχειοθέτηση του κειμένου θεώρησα χρήσιμο να προτάξω ένα μικρό εισαγωγικό κεφάλαιο με τις απολύτως βασικές έννοιες της μουσικής του πρώτου μισού του 20oυ αι., καθώς επίσης ορισμούς, αξιώματα και τεχνικές, από την λεγόμενη Μουσική Θεωρία Συνόλων / Music Set Theory (MST) - μέρος μιας ευρύτερης εργασίας για την MST, που περιμένει κάποιο καλοκαίρι για να τελειώσει.

Ποιος συνθέτης έγραψε με βάση την τεχνική που προτείνει ο Falk; Κανείς, εκτός από τον ίδιο τον Falk, όπως επίσης, κανείς συνθέτης δεν έγραψε με βάση το εγχειρίδιο του Krenek για το δωδεκάφθογγο. Διαβάζουμε σε βιογραφίες συνθέτων, που υπηρέτησαν δωδεκάφθογγο και σειραϊσμό: “χρησιμοποίησε το δωδεκάφθογγο με ένα τελείως προσωπικό τρόπο…” Μα, μόνον έτσι μπορείς να χρησιμοποιήσεις αυτές τις τεχνικές, πέραν από κάποια βασικά “αξιώματα” και τεχνικές. Τέτοιου είδους πονήματα, όπως του Falk, θα πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να θεωρηθούν ως “γυμναστικές ασκήσεις του νου”, με απώτερο στόχο τη γνωριμία με το νέο υλικό, την εκτίμηση των δυνατοτήτων, αλλά και των περιορισμών του και τη διαμόρφωση μιας οργανωμένης και πειθαρχημένης μουσικής σκέψης. Αν έχεις κατανοήσει και διαχειριστεί τους κανόνες που θέτει κάποιος άλλος (Δάσκαλος ή αξιόπιστος δάσκαλος), τότε πιο εύκολα, με συνέπεια και πληρότητα, θα δημιουργήσεις τους δικούς σου και κατ' επέκταση τη δική σου τεχνική και το προσωπικό  σου ύφος.

Το κείμενο συνοδεύεται από πληθώρα υποσημειώσεων και παραδειγμάτων, έτσι ώστε, κάθε ορισμός, έννοια και τεχνική, να παρουσιάζεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Περιττό να το αναφέρω, ο σπουδαστής που θα αποφασίσει να ακολουθήσει αυτήν την πορεία και θέλει να έχει πρακτικό όφελος, θα πρέπει να ”λύσει” όλες τις προτεινόμενες ασκήσεις.

Κατέβαλα κάθε δυνατή προσπάθεια για να αποφύγω λάθη και παραλείψεις, δυστυχώς όμως αυτά, σαν τη σκοτεινή ύλη, δεν αλληλεπιδρούν πάντα μ' αυτόν που γράφει για να μπορέσει να τα διορθώσει…

Το κείμενο στοιχειοθετήθηκε με XeLaTeX και τα μουσικά παραδείγματα με το πρόγραμμα σημειογραφίας Avid Sibelius® Ultimate. Όσο επιτρέπουν οι γνώσεις μου σε κώδικα, προσπάθησα για μια καλαίσθητη παρουσίαση του κειμένου.

Ας μου επιτραπεί να αφιερώσω αυτήν μου την εργασία στη μνήμη του αγαπημένου δασκάλου μου Θόδωρου Αντωνίου˙ σίγουρα το κείμενο θα ήταν κατά πολύ καλύτερο, αν είχε προλάβει να το διαβάσει.

Δημήτρης Συκιᾶς

Σεπτέμβριος 2020

Να και μια μικρή άσκηση γραμμένη με αυτήν τη μέθοδο:

Περί Εξωγήινων

 Παίρνοντας αφορμή από μια ανάρτηση φίλου και τον ευρύτερο ορισμό της ζωής από τη NASA ως “lyfe” συγκεντρώνω όσα ξέρω για τους εξωγήινους: 

1. Στα 13,8 δις χρόνια ύπαρξης αυτού του κόσμου, δεν αποκλείεται η ζωή να εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη Γη. Από κάπου δεν έπρεπε να αρχίσει;

2. Αναζητούμε “life” ή “lyfe” σύμφωνα με το νεότερο ορισμό της ζωής; Αν η εξωγήινη ζωή δεν έχει ως βάση τον άνθρακα, αλλά τη σιλικόνη ας πούμε, τότε, ίσως είναι δύσκολο να την αναγνωρίσουμε. Υπάρχει σχετικό επεισόδιο στο Star Treck και γενικά, για την επικοινωνία μας με εξωγήινους έχουν γράψει ευφάνταστα οι Asimov, Sagan, Lem και πολλοί άλλοι.

3. Στην περίπτωση που όντως υπάρχουν παράλληλοι κόσμοι, τότε, πιθανώς να είναι αδύνατη η επικοινωνία μεταξύ τους και κάθε κόσμος μπορεί να εμφανίζει μόνο μια φορά ζωή. Δείτε τις σειρές Fringe, Counterpart και Dark.

4. Παραλλαγή του (3): κόσμος πολλών διαστάσεων (όχι αυτές τις θεωρίας χορδών), που σφύζει από ζωή σε ανώτερες χωρικές διαστάσεις, αλλά εμείς δεν μπορούμε να επικοινωνήσουμε μαζί τους, παρά μόνον, ίσως, σε ειδικές περιπτώσεις (εδώ ανήκουν, αν υπάρχουν, και οι αρχάγγελοι, άγγελοι, δαιμόνια, φαντάσματα και γενικά όλος ο θίασος της Σολομωνικής).

5. Η περίπτωση του “ζωολογικού κήπου”: οι εξωγήινοι μας παρακολουθούν σαν περίεργα ζώα σε ζωολογικό κήπο, αλλά εμείς δεν έχουμε, καλύτερα δεν επιτρέπουν, καμιά επικοινωνία μαζί τους.

6. Κανένας πολιτισμός της κλίμακας Kardashev 2 ή 3 δεν θέλει να επικοινωνήσει με ένα πολιτισμό της τάξης του 0,72, που είμαστε εμείς.

7. Προηγμένοι πολιτισμοί μας θεωρούν “κατσαρίδες”. Ποιος θα ήθελε πάρε δώσε με κατσαρίδες;

8. Η Γη βρίθει από εξωγήινους: greys (γκρίζοι), Hopkinsville goblin, little green men (πράσινα ανθρωπάκια), Nordic aliens, cryptozoological animals (το τέρας του Λοχνές), reptilians και reptiloids (ερπετόμορφοι, ερπετοειδείς και αλλομορφικοί˙ σύμφωνα με τον συνομωσιολόγο David Vaughan Icke, τις προδιαγραφές πληρούν ανάμεσα σε άλλους: η βασίλισσα της Αγγλίας, η οικογένεια Bush και γενικά όσοι κατάγονται από τη φράγκικη δυναστεία των Μεροβίγγειων, η οποία έλκει την καταγωγή της από τον Χριστό! - σύμφωνα με τον Dan Brown), επίσης, όντα τα οποία είναι αποτελέσματα γενετικών πειραμάτων (πληροφορίες από την αγγλική Βικιπέδεια και το Quora).

9. Ισχύει ό,τι λέει η Αγία Γραφή! Η επιστήμη λέει άλλα και είναι σωστά μεν, αλλά ο Θεός μας παραπλανά για να δοκιμάσει την πίστη μας. Θεωρία των Ομφαλιστών (όχι των ομφαλοσκόπων / ησυχαστών του Γρηγόριου Παλαμά) και η θεωρία της Περασμένης Πέμπτης. Στην περίπτωση αυτή εγείρεται μεγάλο θεολογικό πρόβλημα, διότι ο θεός εμφανίζεται ως “ζαβολιάρης”.

10. Η ζωή αναπτύχθηκε εκτός της Γης. Θεωρία της Πανσπερμίας με τις πολλές παραλλαγές της, φιλοσοφικές και επιστημονικές (Αναξαγόρας, Berzelius, Kelvin, von Helmholz, Arrhrenius, ακόμη και Hawking). “Η ζωή μεταδίδεται από πλανήτη σε πλανήτη και από ηλιακό σύστημα σε ηλιακό σύστημα με τη βοήθεια των μετεωριτών."

11. Εμείς είμαστε οι εξωγήινοι. Τουλάχιστον ο Stockhausen ήταν, ήρθε από τον Σείριο για να μας μάθει μουσική και επέστρεψε σ’ αυτόν το 2007: "I was educated at Sirius and want to return to there, although I am still living in Kürten near Cologne." (2007)

12. Τέλος, η αγαπημένη μου θεωρία (simulation hypothesis): δεν είμαστε το βιολογικό επίπεδο μηδέν “0”, αλλά εικονικά / virtual κατασκευάσματα ενός ανώτερου πολιτισμού (μπορείτε να τον ταυτίσετε και με τον Θεό, εδώ έχει μεγάλο ενδιαφέρον η θεωρία περί της Γένεσης του Κόσμου των Γνωστικών και οι δημοφιλείς στην εποχή μου θεωρίες τού Δον Χουάν). Γενικά, όλος ο κόσμος που παρατηρούμε είναι εικονικός. Η σκέψη αυτή πάει πιο πίσω και από τους αρχαίους Έλληνες (Ανάξαρχος ο Αβδηρίτης (380 – 320 π.Χ.) και Μελέαγρος Μόνιμος ο Συρακούσιος (4ος αι. π.Χ.)). Έγινε της μόδας από τον Σουηδό φιλόσοφο Nick Bostrom.

GOUNOD - Marche Funèbre d'une Marionnette

Το “Πένθιμο Εμβατήριο μιας Μαριονέτας” (Marche Funèbre d'une Marionnette) είναι ένα μικρό έργο για σόλο πιάνο του Γάλλου συνθέτη Charles-François Gounod (1818-1893). Το ενορχήστρωσε το 1879. Το κομμάτι χρησιμοποιήθηκε στην ταινία “Sunrise” του 1927, όπου και το πρωτάκουσε ο Alfred Hitchcock και το έκανε διάσημο, όταν με τη σειρά του το χρησιμοποίησε ως μουσική τίτλων, στην επί μια δεκαετία τηλεοπτική του εκπομπή, “Alfred Hitchcock Presents”.

Αφορμή για τη σύνθεση του κομματιού ήταν η προσωπικότητα του μουσικοκριτικού, κριτικού τέχνης, συγγραφέα και εκδότη Henry Fothergill Chorley (1808-1872). Μεταξύ του 1871 και 72, ο Gounod εγκατεστημένος στο Λονδίνο, άρχισε να γράφει μια σατυρική σουίτα για πιάνο, όπου θα διακωμωδούσε τον Chorley. Σκοπός του ήταν να εκδώσει το έργο και να το αφιερώσει στον μουσικοκριτικό, πριν όμως ολοκληρωθεί, ο Chorley πέθανε. Τελικά ο Gounod ολοκλήρωσε μόνο το συγκεκριμένο κομμάτι κι εγκατέλειψε την ιδέα της πιανιστικής σουίτας. Το αφιέρωσε στην Madame Viguier, πιανίστα και σύζυγο του Alfred Viguier, εξάρχοντα βιολιστή στην Orchestre de la Société des Concerts du Conservatoire.

Την παρτιτούρα για πιάνο δακτυλοθετημένη μπορείτε να κατεβάσετε από εδώ. Έφτιαξα ένα εξώφυλλο που να θυμίζει εκδόσεις εκείνης της εποχής.

la vérité par la lumière naturelle (2020)

Έγραψα αυτό το κομμάτι για δύο VST πιάνα (Pianoteq 6, C.Bechstein DG D282) χρησιμοποιώντας δύο “συμπληρωματικά” χορδίσματα, με την έννοια ότι ο μέσος όρος των τιμών κάθε ζεύγους ομώνυμων φθόγγων ισούται με την ισοσυγκερασμένη τιμή (π.χ. γοα το Ρε: 133,3c και 266,6c). Χρησιμοποίησα για την κατασκευή τους την ακολουθία Fibonacci και τα ονόμασα FIBO 1 & 2. Το φθογγικό υλικό προέκυψε από αλγοριθμική επεξεργασία (με το Opusmodus) της σειράς που χρησιμοποίησε ο A. Webern στις Παραλλαγές op.27 για πιάνο. Ο ρυθμός είναι ελεύθερος. Ο τίτλος προέρχεται από έναν ανολοκλήρωτο διάλογο του Καρτέσιου, που εκδόθηκε το 1701.

Piano Sets

Piano Set I (1985 / rev.2000)

   

* * *

 Piano Set II (1992-95)

Μικρές Ιστορίες 48: Rebel και Penderecki

Είναι κοινό μυστικό, ότι το 1736 ένας μηχανικός και ερασιτέχνης μαθηματικός, του οποίου το όνομα έσβησαν από την ιστορία οι μυστικές δυνάμεις που κυβερνούν τον κόσμο, εφευρίσκει μια χρονομηχανή. Ας τον λέμε Χ. Τυχαίνει να είναι φίλος με τον επαναστάτη συνθέτη Jean-Féry Rebel, ο οποίος, ρηξικέλευθο πνεύμα όπως ήταν, δέχεται να δοκιμάσει την εφεύρεση. Ο Χ ρυθμίζει τη χρονική συνιστώσα στις 24 Οκτωβρίου του 1970 και τις χωρικές να βγάζουν, διαβολεμένη τύχη, στο United Nations Headquarters της Νέας Υόρκης. Ο Jean-Féry εντυπωσιάζεται από τη Νέα Υόρκη του 20ου αι. Εντύπωση του κάνουν οι θόρυβοι της πόλης, τους οποίους προσπαθεί να καταγράψει με νότες στο μουσικό του αϊπάδιο˙ η κλίμακα με τα 57 “ημιτόνια” που είχε μόλις εφεύρει τον βοηθά σ’ αυτό. Η ματιά του πέφτει σε μια αφίσα, με τα λίγα αγγλικά που είχε μάθει από μια Αγγλίδα, νεανικό του έρωτα, καταλαβαίνει ότι πρόκειται για μια συναυλία, όπου θα παιχτεί ένα έργο με τίτλο “Κοσμογονία”, του συναδέλφου του Κ. Penderecki. Ακόμη γράφουν μουσική τον 20ο αι.; αναρωτιέται…

Το βράδυ στις 8, έχοντας ενεργοποιήσει την αορατοκάλυψη, έξτρα γκατζετάκι του Χ, μπαίνει στην αίθουσα. Εντυπωσιάζεται από την πολυπληθή ορχήστρα και χορωδία. Τα 24 βιολιά του βασιλιά είναι ένα τίποτα μπροστά της σκέφτηκε, κι ο ξερόλας κι αντιπαθητικός Lully καυχιέται γι’ αυτά.  Ξεκινά το έργο, ξεπερνά γρήγορα το αρχικό σοκ κι αρχίζει να καταγράφει μανιωδώς τις νότες στο αϊπάδιο. Αχ! και να’ χε τελειοποιήσει ο Χ τη ζωντανορυακοποίση (κάτι σαν το δικό μας live streaming) και να έστελνε τα δεδομένα στο σπίτι του μέσω των ακασικών πεδίων…

Με το που τελείωσε το έργο, πατά το κουμπί της χωροχρονικής επαναφοράς. Τον βρίσκουμε τώρα σπίτι του να καταγράφει και να επεξεργάζεται πυρετωδώς τις σημειώσεις του στο “Ιωνικόν”, το νέο πρόγραμμα μουσικής σημειογραφίας του Χ. Για να μην τον κατηγορήσουν οι επόμενες γενιές για κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας, ονομάζει το έργο του “Elemens” και το πρώτο μέρος “Χάος”.

Το 1737 παίχτηκαν τα “Elemens” του Rebel. Τη συναυλία παρακολούθησε στα κρυφά ο Πολωνός συνθέτης Penderecki, ο οποίος με το που γύρισε στην Κρακοβία άρχισε να επεξεργάζεται πυρετωδώς τις σημειώσεις που κράτησε από το έργο του Rebel. Για να μην τον κατηγορήσουν οι επόμενες γενιές για κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας, ονομάζει το έργο του “Κοσμογονία”.

Piano Notebook III (2011-2019)

Δώδεκα σημειώσεις για πιάνο (2011-2019)

Μαθηματικά για Μουσικούς: Αριθμοσύνολα Ι

Το αρχείο μπορείτε να κατεβάσετε από εδώ.

Η σειρά σημειώσεων μαθηματικών για μουσικούς, γράφτηκε ή μάλλον γράφεται, για τους σπουδαστές της μουσικής και γενικότερα για τους μουσικούς, που είτε δεν έδωσαν την πρέπουσα σημασία όταν τα διδάχτηκαν είτε έχουν λησμονήσει όρους, έννοιες και τεχνικές των μαθηματικών. Σκοπό έχει να λειτουργήσει ως θεωρητικό ελάχιστο γι’ αυτούς που θέλουν να ασχοληθούν με τομείς της μουσικής, που εμπλέκονται τα μαθηματικά, όπως η μουσική θεωρία συνόλων (set theory), διάφορα είδη μουσικής ανάλυσης και η αλγοριθμική σύνθεση.

Έχει καταβληθεί κάθε προσπάθεια, όσο είναι βέβαια αυτό δυνατόν, να εξηγείται κάθε έννοια, χωρίς να υπάρχουν προαπαιτούμενες γνώσεις, εκτός από αυτές, που θα χαρακτηρίζαμε ως γυμνασιακές. Όταν συμπληρωθούν όλα τα τεύχη, μια τέτοια φιλοδοξία θα είναι πιο εφικτή. Σε καμιά περίπτωση πάντως αυτές οι σημειώσεις δεν μπορούν να αντικαταστήσουν εγχειρίδια γραμμένα από επαγγελματίες μαθηματικούς, κι αυτός είναι ένας απώτερος στόχους τους, να ανοίξουν δηλαδή το δρόμο για περαιτέρω μελέτη και εμβάθυνση.

Στο Τεύχος ΙV.1 γίνεται μια γενική συζήτηση για την έννοια του αριθμού, της αρίθμησης και εκτίθενται τα διάφορα αριθμοσύνολα, φτάνοντας μέχρι την έννοια του απείρου και τους υπερπεπερασμένους αριθμούς. Στο Τεύχος IV.2 γίνεται μια πιο λεπτομερής, ακριβής και πιο πρακτική έκθεση των αριθμοσυνόλων και των ιδιοτήτων τους.