O Schubert συνέθεσε το Allegretto σε ντο ελάσσονα, D. 915 στις 26 Απριλίου 1827. Η σύνθεση ανήκει στα ύστερα έργα για πιάνο του συνθέτη. Πρόκειται για μια σύντομη σύνθεση, διάρκειας περίπου πέντε λεπτών, η οποία ωστόσο παρουσιάζει συμπυκνωμένα χαρακτηριστικά της ώριμης γραφής του συνθέτη, ιδίως ως προς την οικονομία του υλικού, τη σαφή μορφολογική άρθρωση και τον εκλεπτυσμένο αρμονικό ύφος.
Το έργο γράφτηκε με αφορμή την αναχώρηση του φίλου του συνθέτη Ferdinand Walcher για τη Βενετία κατά τη διάρκεια της αποχαιρετιστήριας συνάντησης, και καταχωρήθηκε στο λεύκωμα του. Η χρονολόγησή του το τοποθετεί σε άμεση χρονική εγγύτητα με τον θάνατο του Beethoven, γεγονός που συχνά λαμβάνεται υπόψη στο ιστορικό πλαίσιο των τελευταίων συνθέσεων του Schubert. Η επιλογή της τονικότητας της ντο ελάσσονας, με τις καθιερωμένες δραματικές και αυστηρές συνδηλώσεις της στη λόγια μουσική παράδοση, συμβάλλει στον σοβαρό και εσωστρεφή χαρακτήρα του έργου.
Μορφολογικά, το Allegretto οργανώνεται σε απλή τριμερή μορφή (A–B–A). Τα εξωτερικά τμήματα, στην τονικότητα της ντο ελάσσονας, στηρίζονται σε μια σταθερή ρυθμική κίνηση 6/8 και χαρακτηρίζονται από καθαρή φραστική δομή και ισορροπημένη κατανομή του υλικού. Η ομαλή αυτή ροή διακόπτεται σε δύο σημεία από αιφνίδιες, έντονα διάφωνες συγχορδίες, οι οποίες λειτουργούν ως δομικά τονισμένα γεγονότα και διαφοροποιούν το εκφραστικό επίπεδο χωρίς να διαταράσσουν τη συνολική μορφική συνοχή.
Το κεντρικό τμήμα Α μετατρέπει απότομα (abrupt modulation) στη σχετική λα ύφεση μείζονα – τμήμα Β – και αντιτίθεται ως προς την αρχική τονικότητα, αλλά και ως προς την υφή. Η γραφή εδώ αποκτά χαρακτήρα κατακερματισμένου χορικού, με ήπια δυναμική και έμφαση στη διατήρηση της αρμονικής συνέχειας (αξίζει να μελετηθεί αρμονικά από τους σπουδαστές της Αρμονίας).
Η επανεμφάνιση του αρχικού τμήματος Α επαναφέρει τον αρχικό εκφραστικό χαρακτήρα και ολοκληρώνει συμμετρικά τη μορφολογική διάταξη. Το έργο καταλήγει ήρεμα, χωρίς στοιχεία δεξιοτεχνικής προβολής, στοιχείο που συνάδει με την ύστερη αισθητική του Σούμπερτ και την τάση του προς συμπύκνωση της έκφρασης σε μικρής έκτασης μορφές.
Η ένδειξη Allegretto υποδηλώνει μια μέτρια ρυθμική αγωγή, η οποία επιτρέπει την καθαρή άρθρωση της φραστικής δομής και τη σαφή ανάδειξη των αρμονικών σχέσεων. Η πιανιστική γραφή προϋποθέτει ισορροπημένη απόδοση του μελωδικού και αρμονικού στοιχείου, ιδίως στα εξωτερικά τμήματα με τη συνεχή κίνηση 6/8. Οι διάφωνες συγχορδίες απαιτούν σαφή αλλά μη υπερτονισμένη άρθρωση, σύμφωνα με τη δομική τους λειτουργία. Στο μεσαίο τμήμα, η χρήση του πεντάλ θα πρέπει να υποστηρίζει το “ύφος χορικού / choral style”, χωρίς να αλλοιώνει την αρμονική διαφάνεια.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου