Παρασκευή, 26 Δεκεμβρίου 2008

Θέμα και Απάντηση

Ξεκίνησα να γράφω μια απάντηση σε έναν ενδιαφέροντα νέο σε ηλικία σχολιαστή της προηγούμενής μου καταχώρησης, αλλά λόγω της έκτασης που πήρε τελικά αποφάσισα να την αναρτήσω στην επιφάνεια ( θα ήταν χρήσιμο να διαβάζατε τα σχόλια του Αλέξανδρου για να καταλάβετε σε τι απαντώ):

Ειλικρινά χαίρομαι για το ενδιαφέρον και τους προβληματισμούς σου πάνω στη μουσική. Στην ηλικία σου ήμουν κι εγώ το ίδιο «αιρετικός» και αμφισβητούσα κάθε δεδομένη «γνώση» ψάχνοντας με τις μικρές μου δυνάμεις για το πρότυπο και πρωτότυπο ακολουθώντας το παράδειγμα του «άγιου» μου Ξενάκη. Με τα χρόνια κατέληξα σε κάποια συμπεράσματα, κι αυτά υπό συνεχή αμφισβήτηση και έλεγχο και ανεπηρέαστα από κοινωνική και επαγγελματική θέση και βολή, που ούτως ή άλλως δεν κατέχω. Θα είχα λοιπόν να απαντήσω τα εξής σε όσα μου γράφεις κι αφού τα εξετάσεις και τα διασταυρώσεις ιστορικά, να επανεξετάσεις τις θέσεις σου:

1. Χοντρικά από το 1600-1900 υπάρχει μια κοινή μουσική θεωρία με την οποία γράφεται η μουσική. Είναι η γνωστή common practice period, την θεωρία της οποίας λίγο-πολύ μαθαίνουμε στα ωδεία. Από τον Debussy και μετά τα πράγματα αλλάζουν. Θα μπορούσαμε να πούμε, χωρίς βλάβη της γενικότητας: ο κάθε συνθέτης και η θεωρία του. Τα όρια επίσης μεταξύ Μουσικής Θεωρίας και Μουσικού Έργου στον 20αι. είναι δυσδιάκριτα. Πολλά έργα παρήχθησαν από μια προϋπάρχουσα (μουσική [Δωδεκάφθογγο] ή εξωμουσική [Θεωρία Συνόλων]) ή κατασκευασμένη θεωρία από τον συνθέτη (έργα Ολικού Σειραϊσμού, Στοχαστική Μουσική, έργα με δανεισμένη τη θεωρία τους από άλλη Επιστήμη ή Τέχνη κλπ). Δεν είναι της στιγμής να κρίνουμε αυτά τα έργα, θέλω όμως να πω τούτο: Τα έργα αυτά είναι η θεωρία τους. Ο ακροατής βέβαια δεν χρειάζεται να έχει διαβάσει Cantor ή Zermelo για να ακούσει το ΕΡΜΑ του Ξενάκη, υπάρχει όμως, build in, άρρηκτη σχέση μεταξύ Θεωρίας και Μουσικού Έργου. Από το '70 και μετά τα πράγματα (ξανα-) αλλάζουν, πρόχειρα θα μπορούσαμε να πούμε ότι κάθε πρακτική είναι δυνατή, ως εκ τούτου η δεύτερη παράγραφος του σχολίου σου είναι και σωστή και λάθος, ή κατά την fuzzy logic, έχει ένα ποσοστό αληθείας και ένα ποσοστό ψεύδους!

2. Έλεος και από τη δική μου πλευρά! Ο Bach δεν χρειαζόταν να παίξει τα έργα του για να τα ακούσει. Τα άκουγε στο τέλειο ηχείο της Νόησης του. Θα σου πω ένα ανέκδοτο: όταν άκουγε με το γιό του C.P σε μια συναυλία κάποιον να παίζει το θέμα μιας φούγκας, πριν τελειώσει η Έκθεση της, έσκυβε στο αυτί του C.P και του έλεγε ποιος είναι ο βέλτιστος τρόπος επεξεργασίας του θέματος! Θεωρώ ιεροσυλία να αποκαλείς το WTC, Συγκερασμένη Ανοησία, μήπως έλλειψη σοβαρής εκπαίδευσης; μήπως το νεαρόν της ηλικίας σου; Τέλος πάντων είπαμε, ζούμε στο Μεταμοντέρνο και δεν υπάρχουν κοινά αποδεκτά μέτρα για να μετρήσουμε…

3. Στην ηλικία σου, με πολύ όρεξη για τη μουσική και τη σύνθεση αλλά χωρίς δάσκαλο, ρώτησα τον Χατζηνίκο: «Θέλω να μάθω για τη σύγχρονη μουσική, τι πρέπει να μελετήσω;», μου απάντησε: «μα φυσικά Bach, Haydn, Mozart και Beethoven!».

4. Ο νεαρός Stockhausen διακήρυσσε: «Η Παράδοση ήμαστε εμείς». Αργότερα φιλοδόξησε να γίνει μέρος της λαμπρής παράδοσης των προγόνων του.

5. Ο Mario Davidovsky έλεγε: «αν ένας συνθέτης δεν ξέρει φούγκα φαίνεται στο έργο του». Δεν προσδιόρισε βέβαια αν αυτό που «φαίνεται» είναι καλό ή κακό. Κατά τη γνώμη τα γεγονότα είναι ισοπίθανα ( ή ισοαπίθανα κατά τον Lem).

6. Πρακτική συμβουλή Ι: Αν θέλεις να γράψεις μουσική, πρέπει να μελετήσεις ένα όργανο, κατά προτίμηση πιάνο, μέχρι τουλάχιστον το επίπεδο της Μέσης Σχολής. Αν δεν το κάνεις, στα κομμάτια σου θα φαίνεται το copy – paste που έκανες στο Finale!

7. Πρακτική συμβουλή ΙΙ: Ο νέος συνθέτης αφού κάνει την αυτοκριτική του και διαπιστώσει ότι δεν είναι Ξενάκης ή Cage, θα πρέπει να μελετήσει όσο του επιτρέπουν οι διανοητικές και φυσικές δυνάμεις του: Μουσική Θεωρία, Αρμονία, Αντίστιξη, Φυγή, Μουσική του 20ου αι., Εξωευρωπαϊκή Μουσική, Ιστορία Μουσικής, Ιστορία της Τέχνης, πιάνο, υπολογιστές και Μαθηματικά. Δεν είναι καθόλου άχρηστο επίσης για έναν συνθέτη να ξέρει πότε και πως κλαδεύουμε μια τριανταφυλλιά, ή πως αλλάζουμε μια καμένη φλάντζα!

8. Ο Θεωρητικός της μουσικής δεν οφείλει να είναι συνθέτης: ο Riemann, o Tovey, ο Schenker, o Sachter, ο Jonas και πολλοί άλλοι, ή ήταν μέτριοι συνθέτες, ή δεν ήταν καθόλου.

9. Η σύνθεση είναι μια πρακτική τέχνη (ίδιος γονότυπος με την ξυλουργική, διαφορετικός όμως φαινότυπος). Γυμνάζουμε ισόποσα μυαλό και χέρι.

10. Μην υποτιμάς ποτέ έναν υδραυλικό! Κι ο Αρχιμήδης υπό μια έννοια υδραυλικός ήταν…

8 σχόλια:

Σιμαίθα είπε...

Ωραίες κουβέντες ανοίγετε χρονιάρες μέρες! Να τα πω κι εγώ;

Τα έργα που αναφέρεις είναι η θεωρία τους, σωστά. Αλλά πόσες φορές ο Ξενάκης ή ο Schoenberg φέρνουν τη θεωρία στα όριά της προκειμένου τα έργα απλώς να ακούγονται καλύτερα. Αυτό βέβαια οι εύκολοι μιμητές τους δεν το αντιλαμβάνονται νομίζοντας ότι η συγκεκριμένη θεωρία παράγει ασφαλώς έργο. Και εδώ το copy-paste φαίνεται.

Στα 21 τους ούτε ο Ξενάκης και ο Cage ήταν ο Ξενάκης και ο Cage. Δεν επιδίωξαν καν να γίνουν ο Ξενάκης και ο Cage. Απλώς η τέχνη τους τράβαγε από το μανίκι και έκαναν απλώς ό,τι καλύτερο μπορούσαν και ό, τι γούσταραν. Η ιστορία δεν τους ρώτησε για να τους κάνει μέρος της. Και όποιος επιδιώκει να γίνει μέρος της ιστορίας, συνήθως δεν γίνεται.

Πρακτική συμβουλή Ι: ο συνθέτης καλό είναι εκτός από το να ξέρει κάποιο όργανο να έχει ρωτήσει και τους οργανοπαίκτες πως παίζονται τα ρημάδια, αλλιώς στην σύνθεσή του φαίνεται από ποιο βιβλίο ενορχήστρωσης και ποια σελίδα βούτηξε τα κόλπα (το copy-paste ποτέ δεν πεθαίνει)

Και κάτι ακόμη. Ένας καλός συνθέτης ξέρει ότι αυτό που κάνει είναι πέρα από την εποχή του και γι'αυτό δεν τον καταλαβαίνουν. Ένας κακός συνθέτης πιστεύει ακριβώς το ίδιο

dsyk είπε...

Αγαπητή Σιμαίθα
δεν θα είχα να αλλάξω ούτε ένα ιώτα ή μία κεραία στο σχόλιο σου.

hamarn papeerte είπε...

Θα παραθέσω κάτι το οποίο, αν και έχουμε πολλές φορές συζητήσει, απουσιάζει.
Το σχόλιο της Σιμαίθας (Από πού βγαίνει το ονοματάκι σου ;) αποδεικνύει ακόμα περισσότερο την αξία του BACH. (Κι ας μην την καταλαβαίνουν κάποιοι).
Εκείνος ακολούθησε ένα προϋπάρχον σύστημα, με συνέπεια, και το έφτασε στην Στρατόσφαιρα μη αναπτύσσοντας θεωρίες, αλλά συνθέτοντας και αναπτύσσοντας τα έργα του (ιδίως τις φούγκες) με τέτοιους τρόπους, σα να μας έλεγε: «Να! Και έτσι μπορεί να γίνει». Ή δημιουργώντας με χρήση ξένων φθόγγων αρμονίες που και σήμερα φαντάζουν τολμηρές. Όλα αυτά όμως, σεβόμενος τους παλιούς νόμους και τις παλιές θεωρίες. Κάτι πολύ πολύ δύσκολο.
Από την άλλη, όσοι φτιάξαν τη δική τους θεωρία και επάνω σ’ αυτήν συνέθεσαν, στην ουσία τον εαυτό τους βοήθησαν καθότι κάτι το οποίο ορίζεις και κατασκευάζεις, μπορείς το ίδιο καλά και να το ανασκευάζεις όταν δεν σε βολεύει και να κάνεις ότι μπορείς για να διευκολυνθείς. Και στο φινάλε finale δεν ήταν όλοι τους όσοι εφηύραν συστήματα περισσότερο αξιόλογοι από εκείνους που τους διαδέχθηκαν. Από εκείνους δηλαδή που συμπεριφέρθηκαν περίπου σαν τον Μπαχ.
Κλείνοντας προσθέτω πως η οποιαδήποτε «θεωρία» πρέπει να έχει «προακουστεί» από το κατασκευαστή της. Δεν βρίσκω σωστή την κατασκευή στο χαρτί ή στον πίνακα και μετά, ας ακούσουμε πως ακούγεται. (Όσο για τον Cage, πιστεύω τελικά πως ήταν σκέτη θεωρία που όσο μεγαλώνεις παύει να σε συνεπαίρνει).

dsyk είπε...

"Σιμαίθα" είναι η ηρωίδα της μονόπρακτης όπερας του συνθέτη Γ. Χατζημιχελάκη "Φαρμακεύτριαι".
Η (ίδιο-)κατασκευή ενός μουσικού συστήματος δεν στοχεύει στην «διευκόλυνση» του συνθέτη, ή στην αδυναμία του να υπηρετήσει ένα παγιωμένο μουσικό σύστημα (το τονικό εν προκειμένω), αλλά στην φυσική ανάγκη για το «νέο», για το «ανήκουστο» που έλεγε ο Ξενάκης.

Αλέξανδρος είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Αλέξανδρος είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Αλέξανδρος είπε...

ΧΙΛΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ
Μόνο και μόνο που ασχοληθήκατε με το κείμενο που σας έγραψα.
Ότι έχω πει μέχρι τώρα έχει να κάνει με σχέση μαθητή και δασκάλου, επιτρέποντας στον εαυτό (μαθητή) να είμαι αφελής ανόητος και ότι συνεπάγετε σε μια τέτοια σχέση.
Όλα αυτά που βλέπετε ΕΙΝΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ.
Δεν είμαι αυθεντία.
Είμαι μαθητής.
ΖΗΤΑΩ (όχι από τον Bach) ΣΥΓΝΩΜΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΛΕΞΕΙΣ (καλό συγκερασμένη ανοησία) υπονοούσα άλλο πράγμα. Πιστεύω ότι θα καταλάβετε καλύτερα με τo παρακάτω κείμενο.
Οι Ερωτήσεις λοιπόν θα είναι με την οργάνωση του κειμένου που μου απαντήσατε Δάσκαλε. (θέμα και Απάντηση)

Δεν είμαι αιρετικός ούτε αμφισβητίας και το χειρότερο είναι ότι δεν θέλω να πρωτοτυπήσω για κανέναν λόγο.
Θέλω να καταλάβω την μουσική μέσα από εμένα (το κάνω. λειτουργεί αυτό «Γράφω» προσπαθώ να κατανοήσω αυτό που θέλω να ακούσω , όχι μέσα από κάποιους άλλους συνθέτες που συνήθως για την ανόητη αντίληψη μου που δεν είναι Bach ούτε Ξενάκης βράχοι και τοίχοι γίνονται) ΚΑΚΟ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ.
Δεν διαφωνώ δεν γίνεται να διαφωνώ (1ον σαν μαθητής, 2ον σαν εκκολαπτόμενος συνθέτης) με τις γνώσης σας ,νομίζω ώμος λανθασμένη την λειτουργία των γνώσεων σας στα κείμενα σας.


1.Ευχαριστω για αυτήν την παράγραφο ομολογώ κάποια πράγματα δεν τα ήξερα.
Με βάση αυτήν την παράγραφο μπορούμε να πούμε ότι το μουσικό σύστημα (οργάνωση μουσικού κειμένου) προέχει της μουσικής σύνθεσης και όχι θεωρία.
Η θεωρία =όνομα, νομίζω ότι είναι κάτι πολύ γενικό και ποτέ δεν πρόκριτε να φτάσει ποτέ στα όρια της .(περισσότερα παράγραφο 8.)

2. Αισθάνομαι λύπη και ότι μου κλείνετε τον δικό μου δρόμο της νόησης για αυτές τις λέξεις που είπατε για τον Bach και για κάθε Βach. (Τέλειο ηχείο της νόησης του) κάτι τέτοιες λέξεις κάνουν τους συμφοιτητές μου και εμένα άνθρωπο-φύλακες(των συνθετών) χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Απομακρύνοντας μας από την μουσική, βάζοντας μας να φυλάμε κουτάκια π.χ Βach o τέλειος, Ξενάκης ο καλύτερος κ.λ.π . ΔΕΝ ΚΑΤΑΛΑΒΑ ΕΧΕΤΕ ΤΟ HΧΕΙO ΤΟΥ BACH ( ή μήπως είναι ο Bach τέλειος και όλοι οι άλλοι υποδεέστεροι), ΤΙ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΜΟΥ ΠΕΙΤΕ ΟΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΑ; ΤΗΝ ΑΝΑΚΑΛΥΨΑΤΕ; ΤΗΝ ΒΡΗΚΑΤΕ; Αυτό θεωρώ εγώ έλλειψη σοβαρής εκπαίδευσης . Δεν είστε ο Bach (ελπίζω) κανείς δεν είναι Bach για να μιλάτε λες και είστε συνήγορος-οι του

(Τέχνη= επιστήμη, η διαφορά των θετικών επιστήμων από την τέχνη είναι ότι στην μια περίπτωση διαπραγματεύεσαι- Ερευνάς τα έξω από εσένα και από την άλλη τα μέσα από εσένα δηλ. εσένα).

Όταν προσπαθείς να αποτυπώσεις να συναντήσεις τον εαυτό σου με οποιαδήποτε μορφή τέχνης δεν χωράνε και πολλοί μέσα σου παρά μόνο ο εαυτό σου. Θέλω να πω τόση ώρα ότι προγονοί μας συνθέσανε, παρήγαν τέχνη ΕΝΤΑΞΕΙ . ΚΑΙ? Εμείς τι κάνουμε; τους συζητάμε; θα κάνουμε κάτι και εμείς(με τους όρους μας όμως.); Όταν ένας μαθητής όπως και εγώ που θέλει να παράγει τέχνη (και ειδικότερα στην σύνθεση, μιας και αυτό ενδιαφέρει και εμένα) θα ήταν καλό εσείς οι δάσκαλοι να μας αναδείξετε το δικό μας ηχείo της νόησης (αφού έχετε καταλάβει τι είναι αυτό μιας και το βλέπετε στον Bach) και όχι κάποιου άλλου γιατί έτσι επιμένω σε αυτό γινόμαστε άνθρωπο-φύλακες και αυτό φαίνεται και σε απαντήσεις συμφοιτητών μου στην συζήτηση που κάνουμε. Εννοώντας ότι δεν τους ενδιαφέρει η μουσική σύνθεση αλλά να διαφυλάξουν κάτι που ούτε και εγώ δεν καταλαβαίνω.


3.O Diether de la Motte φτάνει μέχρι και 20ο αιώνα στο βιβλίο του Αρμονία και αναλύει κείμενα σύγχρονων συνθετών.
Πιστεύω ότι κάθε συνθέτης είναι καλό να τον μελετάμε για την εποχή που βρίσκεται.
Και επίσης η εξέλιξη της μουσικής έχει να κάνει όχι τόσο με τη «παλαιά» μουσική αλλά όσο με τα γεγονότα που διαδέχονται την επιστήμη και την κοινωνία γενικότερα.

4. ευχαριστώ τον Stockhausen και εσάς.

5. Η φούγκα είναι μια οργάνωση μουσικού κειμένου που μέσα από αυτήν μπορεί κάποιος να δουλέψει και να διδαχθεί τις δομές. Προσωπικά, οι φούγκες (ειδικότερα του Bach «πλην εξαιρέσεων») γενικότερα σαν δομή μουσικού κειμένου
δεν μου αρέσουν, βρίσκω οργανώσεις άλλων έργων και δουλεύω πάνω τους δεν νομίζω να σημαίνει κάτι αυτό.

6.Συγνωμη δεν κατάλαβα καλά. Στην ερώτησή μου κατά πόσο το όργανο βοηθάει τον συνθέτη να αντιληφθεί το έργο που γράφει και με βάση τα προηγούμενα σχόλιά μου, εσείς μου απαντάτε ότι θα με βοηθήσει το όργανο στο copy-paste που η μουσική στην ουσία αυτό είναι. ΕΚΘΕΣΗ, ανάπτυξη, ΕΠΑΝΕΚΘΕΣΗ. Μπορείτε να μου προσδιορίσετε τι ακριβώς εννοείτε; «για μένα η φούγκα είναι θα είναι μια βασανιστική, καταπιεστική, αλλά για την ώρα αναγκαία μελέτη».


7.Δοξολογώ τον Κύριο που δεν είμαι Cage ή Ξενάκης. Πρώτον, όσον αφορά τη διδασκαλία της μουσικής στα ωδεία, τα πτυχία έπρεπε να είναι αντίθετα, νομίζω. Θεωρία, σύνθεση και παράλληλα αντίστιξη και αρμονία. Ευελπιστώ κάποια στιγμή να κατανοήσουμε πως λειτουργεί ο ήχος χωρίς να χρειάζεται να μελετήσεις τόσο επιτακτικά κείμενα παλαιών συνθετών. Την αρχή την έκανε ο Diether de la Motte και ελπίζω να γίνει ακόμα πιο συμπυκνωμένη η γνώση για τον ήχο και θα συμμετέχω και εγώ σε αυτό. Επίσης, θα βοηθούσε πολύ αν οι μαθητές διάβαζαν μελέτες για την ψυχοακουστική. Οσον αφορά, τα τελευταία σχόλια του κειμένου 7 , «δεν είναι άχρηστο … πως αλλάζουμε μια καμένη φλάντζα». Δε νομίζω να άφησα να υπονοηθεί κάτι τέτοιο.









8. Μιας και διαπραγματεύεστε τον όρο θεωρία και θεωρητικός θα ήθελα να μου διευκρινίζατε τι σημαίνουν για σας αυτές η λέξεις ,έχετε γράψει ήδη δυο κείμενα και ειδικότερα το πρώτο (θεωρεία , μουσική και αλήθεια) έπρεπε τουλάχιστον να εξηγούσατε τους όρους , γιατί μάλλον εγώ αντιλαμβάνομαι κάτι άλλο.
Ο δάσκαλος μου (με έχει διδάξει θεωρία, αντίστιξη, αρμονία «πανελληνίων» Μητρόπουλος -Καλομοίρης ,λειτουργική αρμονία, σύνθεση) μου έδωσε χοντρικά δυο δρόμους:
Ο 1ος δρόμος της κατεύθυνσης , για την αντίληψη της μουσικής.
Αυτό που καταλαβαίνω ότι λέει είναι: Όταν βρίσκεις το ορθό όνομα ή ονομάζοντας ορθά ένα μουσικό φαινόμενο μπορείς να το κατανοήσεις και κατ’ επέκταση να το συνδέσεις με άλλες πληροφορείς ώστε να βγεις σε ένα συνειδητό αποτέλεσμα (μιλάω πάντα για την μουσική σύνθεση).
Και ο 2ος δρόμος είναι της απόλυτης ελευθερίας όσο αναφορά την μουσική που γράφουμε . Εννοώ ότι δεν έχουμε κατεύθυνση έναν συνθέτη (μπορώ να πω ότι απουσιάζουν τα πρότυπα συνθετών) αλλά μόνο την μουσική ως έννοια(ακόμα και για την αγάπη που έχει για την βυζαντινή μουσική, δεν έχει πιέσει κανέναν προς αυτήν την κατεύθυνση) αλλά αντιθέτως ερχόμαστε συχνά σε μια συνεχή ρήξη με το παρελθόν και το μέλλον επικρίνοντας και κατακρίνοντας την παράδοση ,και ορίζοντας στην ξανά (και ξανά και ξανά…) με συνέπια να τοποθετούμε τους παλαιούς συνθέτες από κάτω μας ,την μουσική απέναντι μας και τον εαυτό μας από πάνω μας.
Με βάση τον τρόπο που έχω διδαχθεί τα θεωρητικά, αυτό που έχω καταλάβει για το τι σημαίνει θεωρητικός , είναι εκείνος ο επιστήμονας που ονοματίζει-εικονοποιεί τα μουσικά φαινόμενα. Δε ξέρω τι μπορεί να ονοματίσει ένας άσχετος –μη συνθέτης. Ο Schoenberg ¨κορόιδευε¨ τον όρο ατονικότητα και εξηγούσε ότι δε γίνεται να υπάρχει μουσική χωρίς τόνους. Και εδώ παρουσιάζω τη σύνδεση λέξη και συνθέτης=Θεωρία. Από τη άλλη θα παραθέσω ένα κομμάτι τουν προλόγου του Diether de la Motte, εξίσου συνθέτη.

Diether de la Motte «Αρμονία»
Πρόλογος
«Ποιος φθόγγος διπλασιάζεται στη συγχορδία έκτης; Ερευνούμε δέκα διδακτικά βιβλία. Δίδουν δέκα διαφορετικές απαντήσεις, μεταξύ των ακραίων του ΒUMCKE («Η τρίτη δεν επιτρέπεται να διπλασιάζεται») και του Μοser (« ... έτσι ώστε στη συγχορδία έκτης καθίστανται τελείως ισότιμες όλες οι δυνατότητες διπλασιασμού»). Τί γίνεται με τις κρυμμένες παράλληλες; Κατά τον Βolsche είναι κακές μεταξύ των κάτω φωνών και μεταξύ των εξωτερικών φωνών, κατά τον Μaler μεταξύ των κάτω φωνών και των δύο άνω φωνών. Οι Lemacer-Schroder τις απαγορεύουν μόνον «όταν η άνω φωνή πηδά και αντίστοιχα όλες οι φωνές κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση». Οι Dachs-Sohner απαγορεύουν μόνο μια ειδική περίπτωση κρυμμένων οκτάβων. Ο Riemann αίρει τελείως την απαγόρευση των κρυμμένων παραλλήλων.
Όλοι έχουν δίκιο, μόνο που ο καθένας έχει αντλήσει τους κανόνες και τις απαγορεύσεις του από διαφορετική μουσική, κι απ' αυτήν, γενικεύοντας, έχει χτίσει το σύστημα του χωρίς να το πει αυτό στον αναγνώστη.
Τα μαθήματα Αρμονίας διδάσκουν κάτι που ονομάζεται αυστηρή σύνθεση, (η οποία ουδέποτε χρησιμοποιείται στην [πραγματική] σύνθεση), πάνω στην οποία όμως γίνονται οι εξετάσεις. Τρεις παράλληλες πέμπτες=ευχάριστες. Ο Distler (ο οποίος εντούτοις επίσης τη διδάσκει) την ονομάζει πάντως τίμια σύνθεση δια της [θεωρίας της] αρμονίας. Εδώ (για ν' αναφέρομε μόνο ένα παράδειγμα) η συγχορδία εβδόμης - ενάτης της δεσπόζουσας που χρησιμοποιήθηκε σε συνθέσεις ως συγχορδία για πρώτη φορά την εποχή του Schumann, εισάγεται σ' ένα αυστηρό τετράφωνο χορωδιακό σύνθεμα, οι κανόνες κινήσεως των φωνών του οποίου έχουν παρθεί από την προ του Βach μουσική, χωρίς να διευκρινίζεται στο μαθητή το γεγονός ότι έτσι προκύπτει ένα μείγμα των στυλ.
Η σύνθεση δια της [θεωρίας της] αρμονίας δεν είναι βοηθός και συναγωνιστής αλλά αντίπαλος μιας καλής διδασκαλίας της ιστορίας της μουσικής (γιατί δεν έχει διαμαρτυρηθεί ακόμη κανένας ιστορικός;) και αποκλείει κάθε μουσική που δεν παρουσιάζει ακόμη ή δεν παρουσιάζει πλέον καντέντσες. Έτσι οι συνθέτες που έχουν παρόλα ταύτα ρίξει το βάρος των σπουδών τους στη σύνθεση, σκάβουν με συναίσθηση καθήκοντος, τον ίδιο τους τον τάφο. Οι εξετάσεις στα όργανα γίνονται στη σκηνή. Οι εξετάσεις αρμονίας γίνονται στο [στρατιωτικό] γυμναστήριο. Μετατροπία από -προς- (όσο το δυνατόν ταχύτερα, ακούτε !) γαυγίζει ο επιλοχίας.
Το να παρακολουθήσαμε τα τελευταία 400 χρόνια, τη χρυσή εποχή στην ιστορία της μουσικής, την ανάπτυξη και μεταβολή της μουσικής γλώσσας είναι τόσο συναρπαστικό, ώστε είναι αδιανόητο γιατί η διδασκαλία της αρμονίας θα έπρεπε να εγκαταλείψει τη μετάδοση τέτοιας μαγείας χάριν μιας αυστηρής συνθέσεως, η οποία δημιουργείται εξαιτίας της εύκολης διδασκαλίας και εξετάσεως της, από συνθέτες που δεν ανήκουν στους μέγιστους της ιστορίας της μουσικής, όπως οι Ηaβler, Ρraetorius και Οsiander. Χορικά συνθέματα που περιλαμβάνουν συγχορδίες της ρομαντικής περιόδου ως εφόδια για τη ζωή μελλοντικών σχολικών μουσικών, διευθυντών ορχήστρας, παικτών οργάνων και τραγουδιστών της όπερας: Αυτό φωνάζει μέχρι τον ουρανό. Όχι, κανένας δε φωνάζει, αλλά η αντιπάθεια των σπουδαστών έναντι του υποχρεωτικού μαθήματος είναι η βουβή απάντηση.
Για τις συμβατικές εξετάσεις δεν μπορεί κανείς να προπαρασκευασθεί καλύτερα απ'ότι γίνεται στα μέχρι τούδε μαθήματα αρμονίας. Το βιβλίο μου θα προπαρασκευάσει γι'αυτές λιγότερο καλά, θα ήθελα όμως να ενθαρρύνω προς μια εγγύτερη προς την τέχνη διδασκαλία, και σε ζωντανότερες, εγγύτερες προς την τέχνη εξετάσεις. "Η μετατροπία, τα προβλήματα και οι τεχνικές της κατά την αλλαγή πορείας της ιστορίας της Μουσικής", "οι ουσιώδεις διαφορές της αρμονίας γύρω στο 1600, απ'εκείνη της εποχής του Bach", "τεχνικές μείξεως (Mixtures) του Debussy", "ιδιαίτερα προβλήματα της αρμονίας της όπερας", "ο δρόμος του Liszt προς την ατονικότητα", "οι διαφορετικές μορφές καντέντσας στο Ηandel και στο Μοzart'. "Τετράφωνες συνηχήσεις στο Wagner", "ο διαμορφωτικός ρόλος της καντέντσας στο Μοzart", "η αρμονική διακύμανση του Ηidemith" 2), "τεχνικές συνδέσεως των συγχορδιών στο Sohonberg" 3) - αυτά και αναρίθμητα άλλα θέματα προσφέρονται ως σύντομες αναφορές για τις εξετάσεις, με επιδείξεις στο πιάνο, βάσει μιας διδακτικής πορείας, σύμφωνα με την προβλεπομένη στο παρόν βιβλίο διδακτική πορεία. Και φυσικά ωφελεί την επαγγελματική δουλειά μουσικών και μουσικών δασκάλων και μουσικολόγων, το να κερδίζουν γνώσεις και να μπορούν να μεταδόσουν γνώσεις επ'αυτών των αντικειμένων.
Οι μεγάλοι συνθέτες γίνονται για πρώτη φορά οι μοναδικοί δάσκαλοι σ'αυτό το βιβλίο. Κανένας κανόνας, καμμία απαγόρευση δεν προέρχεται από μένα, όλες οι υποδείξεις έχουν εξαχθεί από συνθέσεις και η ισχύς τους έχει αποδειχθεί σε πάρα πολλά έργα. Για να μην βάλομε πλέον στο ίδιο σακκί αιώνες αναπτύξεως, το παρόν νέο πρόγραμμα διδασκαλίας διαρθρώνεται σε αυτοτελή κεφάλαια - αντίστοιχα με την ιστορική εξέλιξη - με κανονισμούς που αλλάζουν. Η συγχορδία έκτης δεν υπάρχει πλέον. Στο κεφάλαιο 3 είναι διαφορετική απ' ότι στο κεφάλαιο 1, και η Μείζων τρίφωνη συγχορδία με μικρή εβδόμη δεν είναι πλέον για τον ύστερο Wagner εντατική συγχορδία με δεσπόζοντα χαρακτήρα όπως πριν απ' αυτόν. Στον Schoenberg ιδιαίτερη νομιμοποίηση από την κίνηση των φωνών χρειάζονται οι συμφωνίες, στα προηγούμενα κεφάλαια οι διαφωνίες. Ολ' αυτά μπορεί να μπλέκουν τα πράγματα, και, εν πάση περιπτώσει, δεν κάνουν την ολική διδασκαλία της αρμονίας ευκολότερη, αλλά σίγουρα την φέρνουν πιο κοντά στην τέχνη.
Τα δύο πρώτα κεφάλαια είναι, καθ' εαυτά, πλήρη μαθήματα συνθέσεως. Το πρώτο εισάγει σε μια μεγάλη τέχνη, την ομοφωνία γύρω στα 1600, η οποία, όσο γνωρίζω, δεν περιελήφθη, μέχρι τούδε, ουδέποτε σε μαθήματα συνθέσεως. Αυτή η μουσική, όχι πλέον αντιστικτική και πέραν αυτού αδέσμευτη τονικά, στεκόταν μέχρι τώρα χωρίς πατρίδα, ανάμεσα στις έδρες των θεωρητικών μαθημάτων. Το ν' αρχίσομε μ' αυτόν τον συναρπαστικό ηχητικό κόσμο έχει μεθοδολογικά μέγιστο αποτέλεσμα. Η συγκερασμένη [Σ.τ.μ. σωστότερα συγκεκραμένη] μουσική του Bach θα αποδειχθεί εγκατάλειψη της φυσικής συνηχήσεως, η δε εμπέδωση και αποσαφήνιση της καντέντσας εμφανίζονται ως στάδια μιας εξελίξεως, χωρίς τις ιδιομορφίες του φυσικού ή αρχέτυπου φαινομένου, πράγμα που επέτρεψε την ανάπτυξη μεγάλης ομοφωνικής μουσικής, τόσο προγενεστέρως όσο και μεταγενεστέρως….»

Σ.τ.μ. βλ. Ρ. Ηidemith: "Σύστημα Μουσικής Σύνθεσης" τόμος Ι, σελ. 141
Σ.τ.μ. βλ. Α. Schonberg, "Θεωρητική Αρμονία", καθώς και "Δομικές Λειτουργίας της
Αρμονίας", Βιβλιοθήκη Συστηματικής Μουσικής - Νάσος.

9. «Το ήθος του ήχου διδάσκει τους τωρινούς να συνθέτουν ή κατά εμπειρία, ή κατά τέχνη ή κατά επιστήμη»Χρύσανθου Αρχιεπισκόπου Δυρραχίου του εκ Μαδύτων, Θεωρητικών Μέγα της Μουσικής. Βιβλίο πέμπτο, κεφάλαιο Γ, παράγραφος 409. Εδώ παραθέτω όλο το απόσπασμα.
http://www.scribd.com/doc/9571649/-?secret_password=u6did1xet7mnye4bs5c

Ναι, ο κατ΄ εμπειρίαν συνθέτης μπορεί να γυμνάζει και χέρια και πόδια. Αλλά ο συνθέτης κατά τέχνην ή και κατά επιστήμη δεν το νομίζω.


10. Ευχαριστώ πολύ που με ανεχθήκατε και ευχαριστώ ακόμα πιο πολύ που δεν είστε υδραυλικός.

Αλέξανδρος είπε...

Συγγνώμη για ότι έχω γράψει για αυτούς που δεν κατάλαβαν είτε για αυτούς που έθιξα. Πιστεύω ότι δεν διαφωνούμε που πουθενά. Πιστεύω από την μεριά μου μιλώ για την ουσία της μουσικής, και εσείς μιλάτε για την περιουσία της, δεν σημαίνει κάτι αυτό. Δεν διαφωνώ με κανέναν (Σιμαίθα , hamarn papeerte, εφιάλτης , Λεωνίδα και ειδικότερα τον Δάσκαλο Dsyk) πολύ σωστό μου ακούγεται αυτό...(Όσο αναφορά την περιουσίας της μουσικής) Έχετε δίκιο και μάλιστα απόλυτα.
Έχω έρθει από μια ομάδα που ενδιαφέρετε για την ουσία της μουσικής και μπήκα σε μια ομάδα διαφορετικής κατεύθυνσης (μπερδεύτηκα)
Ευχαριστώ που με ανεχτήκατε όπως με ανεχτήκατε σας εχω βαλει ολου μεσα στην σκέψη μου και θα προσπαθώ κάθε φορά να σας συμπεριλαμβάνω όταν ανοίγω το στόμα μου.


ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΘΕΡΜΑ!!!!!!!!!!!!!!