Τετάρτη 12 Δεκεμβρίου 2012

Μουσική και Αρχιτεκτονική


Ένα πολύ ενδιαφέρον θέμα θίγεται στο συνέδριο του ΕΛ.ΙΝ.Α., αυτό της σχέσης Μουσικής και Αρχιτεκτονικής και δεν μπορούμε παρά να θυμηθούμε εδώ τους σκαπανείς του αντικειμένου Varèse και Ξενάκη.
Ολόκληρη της περίληψη μπορείτε να διαβάσετε σε PDF εδώ.

Η Ακουστική ως συνδετικός κρίκος ανάµεσα στην Μουσική και την Αρχιτεκτονική  
2o Συνέδριο ΕΛ.ΙΝ.Α. (Ελληνικό Ινστιτούτο Ακουστικής) Θεσσαλονίκη, 2004  
Νίκος Τσινίκας, Αρχιτέκτων, Καθηγητής Α.Π.Θ.  
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η σχέση της μουσικής µε την αρχιτεκτονική συνδέεται άµεσα ή έµµεσα µε την ακουστική. Στην οµιλία αυτή θα επιχειρηθεί να αναδειχθεί αυτή η σχέση σε επιµέρους ενότητες. Στην πορεία "από την µουσική προς την ακουστική προς την αρχιτεκτονική" θα αναφερθούν: η σχέση της συγχορδίας µατζόρε µε το ορθό τρίγωνο, η "αρχιτεκτονική" του θορύβου, η περιβάλλουσα επιφάνεια των κυµατισµών, η σχέση του λαβύρινθου µε τις ηχοπαγίδες, υποκειµενική πρόταση σχέσης των ήχων µε τα χρώµατα και τέλος ο ρόλος που παίζουν οι συντοµογραφίες, οι συντµήσεις, οι συµβολισµοί και οι ενδείξεις εκτέλεσης της µουσικής ως προς την ακουστική. Στην ενότητα "απεικονίσεις ήχων-θορύβων-μουσικής" θα παρουσιαστούν παραδείγματα: "μεταγραφής" της μουσικής στην ζωγραφική, "μουσικά" γλυπτά και εγκαταστάσεις, καταγραφής-απεικόνισης της µουσικής και τρόποι οπτικής απεικόνισης ήχων. Στην πορεία "από την αρχιτεκτονική της μουσικής προς την μουσική της αρχιτεκτονικής" παρουσιάζονται: τρόποι "μετάφρασης" των εικόνων σε ήχους, ο ήχος στο τούνελ του M. Brewster, η μουσική ορολογία ως "πηγή έμπνευσης" αρχιτεκτονικού σχεδιασµού, ο κανόνας και το stretto και γίνεται προσπάθεια υποκειμενικής μετάφρασης όρων μουσικής, ακουστικής, αρχιτεκτονικής. Η ομιλία ολοκληρώνεται µε την ενότητα "από τα μουσικά όργανα προς τις αίθουσες συναυλιών" όπου παρουσιάζονται παραδείγματα εφαρμογής όπως: Τhe Temple of Music 1617, Musurgia Universalis 1650, Πύργος νερού, αιολική άρπα, τα έργα του Ι. Ξενάκη (‘Διάτοπον’, ‘Πολύτοπον’, "Musical Scherzo"), ο "ηχητικός" κύλινδρος του B. Leitner, η "χωρική" μουσική του P. Boulez και το μουσικό όργανο - αίθουσα συναυλιών της E. Fullman.

Στο ίδιο θέμα:
Αίθουσα Διδασκαλίας, Μεγάλη Μουσική Βιβλιοθήκη «Λίλιαν Βουδούρη»
Μουσική και Αρχιτεκτονική: συγκλίσεις και αποκλίσεις
(στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών)
Η Βιβλιοθήκη διοργανώνει μια νέα σειρά ομιλιών με θέμα τη μουσική και τη σχέση της με αδελφές τέχνες και επιστήμες. Σκοπός των ομιλιών αυτών που θα έχουν τη μορφή forum είναι να αναδείξουν σημεία σύγκλισης των ανθρωπιστικών σπουδών και να φέρουν σε διάλογο την τέχνη με την επιστήμη.

Η πρώτη ομιλία της σειράς με τίτλο «Μουσική και Αρχιτεκτονική: συγκλίσεις και αποκλίσεις» και ομιλητές τους Γιάννη Αθανασόπουλο και Ηλία Γιαννόπουλο, θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα, 17 Δεκεμβρίου στις 18:00, στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Βιβλιοθήκης.

Επιμέλεια σειράς: Ηλίας Γιαννόπουλος.

Στον φίλο Β.Σ

Δευτέρα 10 Δεκεμβρίου 2012

Opel


Δευτέρα 3 Δεκεμβρίου 2012

Praepositio

Οι μέχρι τώρα "Προθέσεις" εδώ.

Τρίτη 20 Νοεμβρίου 2012

Το Σύστημα των Εξαχόρδων


Για διδακτικούς σκοπούς ο Guido d' Arezzo, μοναχός του 11ου αι., πρότεινε ένα σύνολο συλλαβών, τις: ut, re mi, fa, sol, la, το οποίο βοηθούσε τους τραγουδιστές να απομνημονεύουν τη σειρά τόνων και ημιτονίων σε εξάφθογγα πρότυπα που εκκινούσαν από το G και το C. Οι συλλαβές που ονοματίζουν τους φθόγγους προέρχονται από τις αρχικές συλλαβές των στίχων ενός ύμνου στον Άγιο Ιωάννη (περ. 800), τον οποίο ο Guido πιθανώς μελοποίησε:
Ut quent laxis
resonare fibris,
Mira gestorum
famuli tuorum,
Solve poluti
Labii reatum,
Sancte Johannes.
Μετά τον Guido τα εξάφθογγα αυτά πρότυπα εξελίχθηκαν στο Σύστημα των Εξαχόρδων. Το εξάχορδο είναι μία σειρά 6 φθόγγων από το ut στο la, με διαστηματικό πρότυπο (intervallic pattern): Τ-Τ-Η-Τ-Τ, όπου Τ = τόνος και Η = ημιτόνιο. Μπορεί να βρεθεί σε διάφορες θέσεις της μεσαιωνικής κλίμακας εκκινώντας από το C, το G (με Β φυσικό) και το F (με Β ύφεση). Το G-εξάχορδο χρησιμοποιούσε B-φυσικό (b quadrum), το F-εξάχορδο Β-ύφεση (b rotundum). Τα b quadrum και το b rotundum χρησιμοποιήθηκαν ως πρότυπα για τα σημεία αλλοίωσης της αναίρεσης και της ύφεσης, εντούτοις εκείνη την εποχή υποδείκνυαν απλά τις συλλαβές mi και fa. To G-εξάχορδο με το b quadrum ονομαζόταν σκληρό (durum), το F-εξάχορδο με το b rotundum, μαλακό (molle) και το C-εξάχορδο, φυσικό (naturale). H μεσαιωνική μουσική έκταση κάλυπτε την περιοχή από το G2 (συμβολιζόταν με το ελληνικό γράμμα Γ), μέχρι το Ε4 (C4, το μεσαίο C). Μέσα σ' αυτήν την έκταση προκύπτουν 7 επικαλυπτόμενα εξάχορδα. Κάθε φθόγγος ονομαζόταν όχι μόνο με το γράμμα του αλλά και τη θέση που κατείχε εντός του εξάχορδου ή των εξάχορδων που ανήκε. Για παράδειγμα το G2, πρώτος φθόγγος του G-εξάχορδου, ονομαζόταν Γ ut (gamma ut) και το E4, τελευταίος φθόγγος του G-εξάχορδου, e la. To μεσαίο C (C4), ανήκε σε τρία διαφορετικά εξάχορδα και ονομαζόταν c sol fa ut.

Μια μελωδία που υπερέβαινε την έκταση μιας 6ης απαιτούσε αλλαγή εξαχόρδου. Ακολουθούσαν τότε μια πρακτική, την λεγόμενη mutation, κατά την οποία ένας φθόγγος εκλαμβανόταν ως να ανήκε σε δύο εξάχορδα, περίπου όπως συμβαίνει στις διατονικές μετατροπίες με την κοινή συγχορδία.

Σάββατο 10 Νοεμβρίου 2012

Αντιγραφή 6: Strauss II / Tritsch-Tracsh Polka

Ανακαλύπτω τις χάρες και τις χαρές της ελαφράς αστικής μουσικής μεγαλώνοντας.
Όταν η γυναίκα του Strauss, Adele πλησίασε τον Brahms ζητώντας του ένα αυτόγραφο, της έγραψε μερικές νότες από τον "Γαλάζιο Δούναβη" και σημείωσε από κάτω: "Δυστυχώς, ΟΧΙ από τον Johannes Brahms."

Μπορείτε να:
• κατεβάσετε μια μεταγραφή για πιάνο της Tritsch-Tracsh Polka, βασισμένη στην έκδοση του B. Hermann,
• ακούσετε τον Z. Mehta να την διευθύνει εξαιρετικά,
• ακούσετε την εκπληκτική, υπεράνθρωπη μεταγραφή του G. Cziffra,
• ακούσετε την Yuja Wang να παίζει την μεταγραφή του Cziffra.

Από σχόλιο στο YouTube:
G. Cziffra: Κανένας δεν μπορεί να παίξει την μεταγραφή μου!
Υ. Wang: Είμαι ο κανένας!

Δευτέρα 5 Νοεμβρίου 2012

Τρίτη 30 Οκτωβρίου 2012

Αντιγραφή 5: The Arrival of the Queen of Sheba

Αντέγραψα και επιμελήθηκα την Sinfonia από την 3η Πράξη του Ορατορίου Σολομών, Η67, του Χαίντελ, για 2 φλάουτα, έγχορδα και κοντίνουο.
Μπορείτε να κατεβάσετε την παρτιτούρα και τις πάρτες από εδώ.

Δευτέρα 29 Οκτωβρίου 2012

Λαπαθιώτης: Βάο Γάο Δάο

•
Το πρωτοδιάβασα στον silezukuk, εδώ.
Ευφυέστατη και η Καστροταφή του Γ. Χατζημιχελάκη.

Σάββατο 27 Οκτωβρίου 2012

Hans Werner Henze (1926-2012)

El Cimarrόn
Βιογραφία του Δραπέτη Σκλάβου Esteban Montejo
Ρεσιτάλ για Τέσσερις Μουσικούς
•
Σήμερα απεβίωσε στη Δρέσδη σε ηλικία 86 ετών ο σπουδαίος Γερμανός συνθέτης Hans Werner Henze (1 Ιουλίου 1926 - 27 Οκτωβρίου 2012).

Μικρές Ιστορίες 24: Ο Κόκορας

Στις 26 Οκτωβρίου 1972, λίγο πριν την έναρξη του ποδοσφαιρικού αγώνα ΠΑΟ-ΤΣΣΚΑ για το Κύπελλο Πρωταθλητριών, ο φίλος Τότης Φυλακούρης, εκπληρώνοντας ένα στοίχημα, αφήνει στη σέντρα της Λεωφόρου έναν μεγαλόσωμο κόκορα κάνοντας πλάκα για την ήττα του Ολυμπιακού από την Τότεναμ με 4-0 την προηγούμενη μέρα. Τιμωρήθηκε με ποινή τεσσάρων αγωνιστικών.
Είμαι Ολυμπιακός!

Τρίτη 23 Οκτωβρίου 2012

Mahler: Συμφωνία Νο.1

Αυτή είναι η πρώτη σελίδα της 1ης Συμφωνίας του Μάλερ από την οποία διηύθυνε την πρεμιέρα της στις ΗΠΑ (Nέα Υόρκη) το 1909.
Οι σημειώσεις πάνω στην παρτιτούρα δεν είναι του συνθέτη.

Από την σελίδα στο F/B του φίλου Α.Ν.

Δευτέρα 22 Οκτωβρίου 2012

Με το Φῶς του Δύοντος Ἡλίου


Για περισσότερες εδώ.

Σάββατο 20 Οκτωβρίου 2012

Μικρές Ιστορίες 23: Ομορφιά


Το 1750 o Bach σταμάτησε να ζει και να συνθέτει, το 1783 ο Euler σταμάτησε να ζει και να υπολογίζει (...il cessa de calculer et de vivre / Condorcet).

Με ελάχιστο ενδιαφέρον για τον πραγματικό κόσμο -αν το σύμπαν δεν ταίριαζε με τους υπολογισμούς του, το λάθος ήταν του σύμπαντος- μαζί με τα δεκατρία παιδιά του μεγάλωσε και την γεωμετρία, τον απειροστικό λογισμό, την τριγωνομετρία, την άλγεβρα, την θεωρία αριθμών, την φυσική των συνεχών μέσων, την σεληνιακή θεωρία…, ογδόντα ογκώδεις τόμοι πρώτης κλάσης εργασιών. Ζηλώσας τον Πυθαγόρα, ακόμη και τη μουσική άγγιξε με το Tentamen novae theoriae musicae σε μια προσπάθεια να ενσωματώσει τη μουσική με τα μαθηματικά, έργο που θεωρήθηκε πολύ "μαθηματικό" για τους μουσικούς και πολύ "μουσικό" για τους μαθηματικούς.

Στο γυμνάσιο θεωρούσα πως η "ταυτότητα του Euler" ήταν μια ταυτότητα που την έλεγαν Euler, όταν αρκετά χρόνια αργότερα διάβασα του "Μαθηματικούς" του Bell διαπίστωσα με έκπληξη ότι και οι μαθηματικοί είναι άνθρωποι και οι βίοι τους είναι πολλές φορές ελκυστικότεροι και από αυτούς των ποιητών ή των συνθετών.

Η ταυτότητα eiπ + 1 = 0 μοιράζεται την θεμελιώδη, καθαρή ομορφιά μιας σονάτας του Σκαρλάτι, ή μιας μπαγκατέλας του Μπετόβεν, ο πιο αξιοσημείωτος μαθηματικός τύπος κατά τον Feynman κι ο πιο όμορφος τύπος στην ψηφοφορία του 1988 των αναγνωστών του περιοδικού Mathematical Intelligencer. Οι θεμελιώδεις πράξεις της πρόσθεσης, του πολλαπλασιασμού και της ύψωσης σε δύναμη εμφανίζονται από μια φορά συνδυάζοντας σε μια ισότητα το 0, το 1, το e και το π.

Θα μπορούσε και μ' αυτόν τον τύπο, στην αυλή της Μεγάλης Αικατερίνης, να αποστομώσει τον άθεο Diderot:
"Κύριε, eiπ + 1 = 0, συνεπώς Θεός υπάρχει, αποκριθείτε!"
•
Ο Μπερεκέτης μου υπέδειξε αυτόν το δεσμό απ' όπου μπορείτε να κατεβάσετε το Tentamen του Euler!

Πηγές
Bell E.T., Οι Μαθηματικοί, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 1988
Wikipedia, Leonhard Euler
Wikipedia, Euler's formula

Κυριακή 14 Οκτωβρίου 2012

Ψυχή


Παρασκευή 12 Οκτωβρίου 2012

Πέμπτη 11 Οκτωβρίου 2012

Τρίτη 9 Οκτωβρίου 2012

Ουράνια Μηχανική

Ημισέληνος 8ης Οκτωβρίου. Μετακίνησα τον Δία προς τ' αριστερά και τον έφερα πιο κοντά σε μας. Κάτω αριστερά το κλάστερ των Υάδων.

Κυριακή 7 Οκτωβρίου 2012

Τετάρτη 3 Οκτωβρίου 2012

USB